برآورد تبخیرتعرق و نیاز آبی محصولات زراعی در مناطق با تنوع اقلیمی و ارتفاعی (مطالعه موردی: استان قم)

نویسندگان

1 استادیار گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

3 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی

doi
چکیده

برآورد نیاز آبی محصولات زراعی در مناطقی مانند استان قم که دارای تنوع اقلیمی و ارتفاعی بوده و تراکم شبکه ایستگاهی کمی دارند همواره با مشکل روبرو بوده است. در این مطالعه به برآورد نیاز آبی محصولات زراعی مهم در این استان پرداخته شد. پارمترهای اقلیمی با استفاده از روابط رگرسیونی استخراج شده نسبت به ارتفاعات موجود در هر محدوده اصلاح شد و نیاز آبی خالص در هر محدوده در طبقات ارتفاعی مختلف محاسبه شد. نتایج نشان داد که نیاز آبی خالص همه‌ی محصولات مورد بررسی در محدوده ساوه بیشترین مقدار را دارد. همچنین در محصولات پاییزه (گندم، جو و کلزا)، کمترین نیاز آبی خالص در محدوده گرمسار و در بین محصولات بهاره (پنبه، یونجه و ذرت علوفه‌ای) در محدوده ساوه-تفرش مشاهده می‌شود. میانگین نیاز آبی خالص سالانه‌ی گندم، جو و کلزا در محدوده‌ی ساوه به ترتیب برابر 7/743، 3/647 و 7/743 میلیمتر است که بیشتر از محدوده‌ی گرمسار می‌باشد. این مقدار برای پنبه، ذرت علوفه‌ای و یونجه در محدوده‌ی ساوه به ترتیب برابر 5/811، 7/435 و 1/875 میلیمتر است که بیشتر از محدوده‌ی ساوه-تفرش می‌باشد. پیشنهاد می‌شود از کشت محصولات پاییزه در محدوده ساوه به دلیل میزان آب مجازی بالاتر اجتناب و بیشتر محصولات بهاره کشت شود.