سنت و مدرنیته: نمود چالشهای اجتماعی در رمان شجرة البؤس طه حسین

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)- قزوین

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)- قزوین

doi
10.22034/iaall.2025.511242.2990
چکیده

سنت مجموعه‌ای از باورها و آداب و رسوم است که ریشه در گذشته دارد. ماهیتی جمعی دارد و از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. مدرنیته یا نوسازی، به تحولات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی ناشی از صنعتی شدن، پیشرفت‌های علمی و عصر روشنگری اشاره دارد. آثار ادبی، به ویژه رمان‌ها، می‌توانند بستری مناسب برای تأمل در مورد وقایع و واقعیت‌های اجتماعی و همچنین تغییراتی که در سنت‌ها و آداب و رسوم رایج رخ می‌دهد، باشند. رمان «درخت بدبختی» اثر طه حسین، نمونه‌ای از این دست است که به چالش‌های بین سنت و مدرنیته در جامعه مصر می‌پردازد. این پژوهش با رویکردی هنری و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، دیدگاه نویسنده را در مورد این دو مفهوم بررسی می‌کند. این پژوهش به این نتیجه می‌رسد که طه حسین نه سنت را رد می‌کند و نه مدرنیته را بدون قید و شرط می‌پذیرد. بلکه او به دنبال راهی برای آشتی دادن این دو از طریق موضعی متعادل است. او معتقد است که نگاه یک‌جانبه، چه پذیرش یا رد هر یک از این رویکردها، می‌تواند منجر به بحران‌های اجتماعی و فردی شود.