فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تصویر بیانی در شعر سعد هاشم الطائی، شاعر عراقی معاصر، فراتر از آرایه‌های زبانی، به ابزاری برای تجسم رنج انسان عربی و بیان هویت و مقاومت تبدیل شده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه قواعد علم بیان، کاربرد تشبیه و استعاره را در شعر او بررسی می‌کند تا نقش آن‌ها را در بازنمایی رنج در بستر عراقیِ آکنده از جنگ، تبعید و فروپاشی اجتماعی روشن سازد. الطائی از تشبیه‌های تمثیلی، ضمنی، بلیغ و مجمل برای ترسیم تضادهای وجودی میان آزادی و ستم، اصالت و بیگانگی بهره می‌گیرد. او با نمادهایی چون صبر ایوب و رود فرات، پایداری جمعی را متجلی می‌سازد و تجربه‌های فردی را به سطحی جهانی ارتقا می‌دهد. استعاره‌های تصریجی و مکنی او مفاهیم مجرد را به موجودات زنده بدل می‌کنند: قدس خون می‌ریزد، چشم بار نگرانی می‌کشد و قلب در تلخی غرق می‌شود. بدین‌ترتیب، رنج فردی به تجربه‌ای جمعی تبدیل می‌شود که وجدان مخاطب را بیدار می‌کند. الطائی با تلفیق اصالت بلاغی، برگرفته از تراث زمخشری و تفتازانی، و نوآوری دلالی، انزياح معنایی خلق می‌کند که افق‌های تأویل را گسترش می‌دهد. تصویر بیانی نزد او نشانه‌ای از آگاهی نقادانه است که زبان را بازسازی کرده، هویت و مقاومت را تقویت می‌کند. این مطالعه نشان می‌دهد که شعر الطائی آینه‌ای برای رنج‌های معاصر است و فضایی برای بازسازی هویت عربی از طریق زبان و تصویرسازی خلاق فراهم می‌کند. شعر او دعوتی است برای تأمل در واقعیت و بازآفرینی امید در دل بحران.