مدل یابی ساختاری اختلال شخصیت مرزی بر پایه تروماهای اوایل زندگی، ذهنیت طرحواره‌ای و ادراک از فرزندپروری مادر با نقش میانجی خلق و خو

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

3 دانشیارگروه روان‌شناسی بالینی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

4 استادیارگروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

5 استادیار گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران.

doi
10.22038/mjms.2021.57570.3357
چکیده

زمینه و هدف: اختلال شخصیت مرزی، اختلال شدید و ناتوان کننده‌ای است که در یک تا دو درصد از جمعیت عمومی تخمین زده شده است. پژوهش حاضر با هدف مدل یابی ساختاری اختلال شخصیت مرزی بر پایه تروماهای اوایل زندگی، ذهنیت طرحواره‌ای و ادراک از فرزندپروری مادر با نقش میانجی خلق و خو انجام شد. روش کار: جامعه آماری پژوهش را افراد با اختلال شخصیت مرزی مراجعه کننده به مراکز درمانی (کلینیک‌ها و بیمارستان‌های روانپزشکی) در شهر تهران درسال های97-98 تشکیل دادند که با روش نمونه‎گیری هدفمند تعداد 250 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل پرسشنامه پرسشنامه مقیاس شخصیت مرزی (BPI) لیشنرینگ (1999) ، پرسشنامه شخصیت خلق و خوی (TCI) کلونینجر و همکاران (1993)، پرسشنامه تجربه‌های کودک آزاری ( CASRS) محمدخانی و همکاران (2003) و پرسشنامه ذهنیت طرحواره‌ای (SMQ) و پرسشنامه شیوه‌های فرزندپروری ادراک شده (POPS)گرولینگ و همکاران (1997) بود. یافته ها: یافته‌های پژوهش نشان داد خلق و خو در رابطه بین تروماهای اوایل زندگی با شخصیت مرزی نقش میانجی دارد. خلق و خو در رابطه بین ذهنیت طرحواره‌ای با شخصیت مرزی نقش میانجی دارد و خلق و خو در رابطه بین فرزندپروری مادر با شخصیت مرزی نقش میانجی دارد (P<0. 05)نتیجه گیری: پژوهش حاضر نقش خلق و خو ، تروماهای اوایل زندگی، ذهنیت طرحواره‎ای و شیوه‎های فرزندپروری ادراک شده مادر را در تبیین اختلال شخصیت مرزی مورد تأیید قرار داد که مبانی نظری لازم برای تدوین برنامه‌های پیشگیرانه در اختیار متخصصان بالینی قرار می‌دهد.