تحلیل مفهوم اخلاقدرخانواده ازمنظرامام سجاد(ع)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
3 دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
4 دانشجوی دکتری، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
5 دانشیار، گروه فرهنگ و تمدن اسلامی، دانشکده هنر اسلامی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.
doi
چکیده
دستیابی به سبک زندگی دینمحور، درگرو رعایت بایستههای اخلاقی است. یکیاز منابع اصلی احصاء اصول اخلاق در خانواده منابع دینیاست. این پژوهش با هدف مفهوم شناسی اخلاق درخانواده از منظر امام سجاد علیه السلام در صحیفه سجادیه انجام شد.از نظر هدف ،پژوهش حاضرکاربردی است و با رویکردکیفی و روش تحلیل محتوا که به طریقه کد گذاری بازو محوری صورت پذیرفت. در مرحله کد گذاری باز ، پنجاه و چهار دعایکتاب صحیفهسجادیه با مضمون اخلاق درخانواده و سیره آنحضرت به روش کتابخانه ای مورد بررسی قرار گرفت وکه ماحصل کد گذاری باز و محوری رسیدن به (118)کداولیه و (12)مقوله فرعی و (4)مقوله اصلی بود که بر اساس آن مدل اخلاق در خانواده مفهوم بندی شد..یافتههای پژوهش در چهار مقوله محوری شامل: رهیافت های اخلاقی عموی در خانواده ،رهیافت اخلاقی ویژه در روابط همسری، تعامل والدین با فرزندانو رهیافت های اخلاقی ویژه تعاملفرزندان با والدینسازمان یافت.اصولاخلاقی عمومی در خانواده شامل چهار مولفه؛«رفتار محبت آمیز»،«عفو وگذشت»،«همکاریو تشریک مساعی »و«احترام متقابل»است. رهیافت های اخلاقی ویژه روابط زوجین براساس مولفه محوری «مدارا و سازگاری » مفوم بندی شد.والدین درارتباطبا فرزندانخود بهرعایت«بایستههایتربیت» ،«حفظ و مراقبت»، و«نظارت»امر شده و مولفه های رهیافتهایاخلاقی فرزنداندرارتباط با والدینشامل؛«احسان و نیکی»،«حمایت»، «اطاعت»، و«مراقبت»میشود. یافتههای این پژوهشمیتواند درجهتسیاستگذاری آموزشی و تربیتینهادهای فرهنگی- تربیتی همچون، خانواده، آموزش و پرورش، دانشگاه و رسانهها مورد استفادهقرارگیرد.
