ارائه چارچوب کارکردهای دانشی و بازیگران نظام ملّی نوآوری؛ ترکیب نظاممند تحقیقات
نویسندگان
1 دانشیار، بخش مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران، دانشکده فارابی، قم، ایران
2 نویسنده مسئول: استادیار بخش مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران، دانشکده فارابی، قم، ایران
3 دانشجوی دکتری، مدیریت سیستمها، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران ، دانشکده فارابی، قم، ایران
4 دانشیار بخش مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران، دانشکده فارابی، قم، ایران
doi
10.47176/smok.2023.1559چکیده
مفهوم نظام ملی نوآوری در طول سه دهه گذشته، توجه زیادی را به خود جلب کرده است. نظریههای مدرن، نظام ملی نوآوری را مجموعهای از سازمانها و نهادها توصیف میکنند که در فرآیند تولید، توزیع و استفاده از دانش و فناوریها با هدف تحقق اهداف راهبردی نظیر توسعه پایدار سیستم اقتصادی و کمک به افزایش رقابتپذیری، در تعامل هستند. هدف پژوهش حاضر ارائه چارچوب نظام ملی نوآوری بر اساس کارکردهای دانشی و نقش دانشی بازیگران این نظام میباشد و برای دستیابی به این چارچوب از رویکرد ترکیب نظاممند تحقیقات استفاده شده است. بر این اساس با مطالعه و بررسی عمیق 180 منبع مطالعاتی در قالب مقاله، کتاب، گزارشها و سایر مستندات، شش کارکرد دانشی اصلی شامل "خلق، کسب، انتشار، توسعه، بهرهبرداری و تجاریسازی دانش" و چهار کارکرد حمایتی شامل "حمایت و بسترسازی، تأمین مالی، واسطهگری و سیاستگذاری و تنظیمگری" و هفت بازیگر اصلی "دولت، سازمانهای تحقیقاتی، نهاد مالی - مؤسسات مالی، دانشگاه و مراکز آموزش عالی، صنعت، واسطهها، جامعه و حامیان و توانمندسازها" تعریف گردید. بر اساس کارکردهای اصلی و حمایتی، نقشهای مرتبط استخراج و بازیگران بر اساس نقشها، دستهبندی شدند. نتیجه نهایی پژوهش، چارچوب نظام ملی نوآوری با تمرکز بر کارکردهای دانشی و دستهبندی جدیدی از بازیگران شناساییشده در 5 لایه مرتبط، شامل کارکرد دانشی اصلی بهعنوان درونیترین و مرکزیترین لایه، لایههای کارکردهای دانشی حمایتی، نقشهای دانشی و بازیگران بهعنوان لایههای بعدی و در نهایت زیر نظامهای نظام ملی نوآوری بر اساس چرخه هلیکس و بهعنوان بیرونیترین لایه، را ارائه مینماید.
