نوع و الگوی تشکیل رخداد معدنی سرب و روی گوشه‌بلاغ (شمال‌باختر زنجان): شواهد زمین‌شناسی، کانه‌زایی و زمین‌شیمی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22084/nfag.2024.29498.1619
چکیده

رخداد معدنی سرب و روی گوشه‌بلاغ در فاصله 110 کیلومتری شمال‌باختر زنجان واقع شده و بخشی از کمربند فلززایی طارم- هشتجین است. کانه‌زایی به‌صورت یک رگه کوارتز- سولفیدی سرب و روی‌ (NE-SW/70-80NW) با درازای 200 متر و پهنای 1 تا 2 متر درون واحد‌های آتشفشانی و آذرآواری ائوسن رخ داده و توسط هاله‌های دگرسانی آرژیلیک حدواسط به ضخامت 3 تا 5 متر دربر گرفته شده است. دگرسانی گرمابی در منطقه مورد مطالعه شامل دگرسانی‌های سیلیسی، کربناتی، آرژیلیک حدواسط و پروپیلیتیک است. پیریت، کالکوپیریت، گالن، اسفالریت، پیرولوسیت و پسیلوملان، کانی‌های فلزی و کوارتز، کلسیت، سیدریت و سریسیت- ایلیت، کانی‌های باطله هستند. سروزیت، اسمیت‌زونیت، مالاکیت، کوولیت و گوتیت طی فرایندهای برون‌زاد شکل گرفته‌اند. بافت‌های کانسنگ شامل دانه‌پراکنده، رگه- رگچه‌ای، بِرشی، پوسته‌ای، گل‌کلمی، کاکلی، تیغه‌ای، پرمانند، پُرکننده فضای خالی و جانشینی هستند. پنج مرحله کانه‌زایی در گوشه‌بلاغ قابل تفکیک است که کانه‌زایی سرب و روی به‌صورت رگه‌ها و برش‌های کوارتز- پیریت- کالکوپیریت- گالن- اسفالریت در مرحله دوم رخ داده است. الگوی عناصر کمیاب و کمیاب خاکی بهنجارشده به کندریت برای نمونه‌های کانه‌دار و توف بلورین میزبان مشابه است. این امر نشان‌دهنده نقش دگرسانی و شسته‌شدن عناصر از سنگ‌های میزبان آتشفشانی و آذرآواری در تشکیل کانه‌زایی است. با توجه به کلیه شواهد، ویژگی‌های کانه‌زایی در رخداد معدنی گوشه‌بلاغ با کانسارهای اپی‌ترمال نوع سولفیداسیون حدواسط قابل مقایسه است.