بررسی سنگ شناسی، شیمی کانی و ترموبارومتری مجموعه سنگهای دگرگونی شمال ازنا

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

2 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران، استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

3 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22084/nfag.2024.29524.1620
چکیده

در شمال ازنا (پهنه سنندج – سیرجان)، مجموعه‌ای از سنگ‌های دگرگونی شامل اسلیت، فیلیت، آندالوزیت استارولیت میکاشیست، هورنفلس، مرمر و ماسه‌سنگ دگرگون شده رخداد دارند که در نتیجه فازهای مختلف دگرگونی و دگرشکلی در طی فرورانش نئوتتیس در ژوراسیک شکل گرفته‌اند. آنالیزهای شیمیایی ریزکاو الکترونی نشان دادند که گارنت‌ها غنی از آلماندین، بیوتیت‌ها غنی از منیزیم، پلاژیوکلازها از نوع آلبیت و کلریت‌ها غنی از آهن و منیزیم هستند. بررسی‌های سنگ‌نگاری نشان می‌دهند که گردهمایی کانیایی گارنت + استارولیت + بیوتیت + آندالوزیت در شرایط اوج دگرگونی ناحیه‌ای در رخساره آمفیبولیت میانی در شیست‌ها رخداد داشته است. پس از آن و در نتیجه نفوذ توده‌های گرانیتوئیدی، فاز دوم دگرگونی سبب تشکیل هورنفلس‌های گارنت + آندالوزیت + بیوتیت‌دار شده است. این سنگ‌ها سپس دچار دگرگونی برگشتی شده که در طی آن استارولیت‌ها و آندالوزیت‌ها با بیوتیت + مسکوویت + کلریت جایگزین گشته‌اند. نمودارهای ترمودینامیکی فازی محاسبه شده برای این سنگ‌ها نشان می‌دهد فاز دگرگونی ناحیه‌ای در اوج خود به دمای حدود 550 درجه سانتیگراد و فشار 4 کیلوبار رسیده است. در دگرگونی همبری، دما تا اندازه‌ای افزایش داشته که سبب تشکیل آندالوزیت‌های بیشتر در هورنفلس‌ها شده است. اگرچه، محتوای آلومینیوم سنگ‌مادر این سنگ‌ها امکان تشکیل گسترده آندالوزیت را فراهم نکرده است.