طراحی و اعتباریابی الگوی والدگری دوره نوجوانی بر اساس منابع اسلامی
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده اخلاق و معنویت؛ پژوهشکده فرهنگ و علوم اسلامی، قم، ایران
2 استادیار، گروه روانشناسی؛ دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استاد و همکار پژوهشی، گروه روانشناسی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی قم
4 استادیار گروه روانشناسی موسسه امام خمینی
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی والدگری دوره نوجوانی بر اساس منابع اسلامی به روش آمیخته(کیفی و کمّی) از نوع اکتشافی متوالی در سال 1399 انجام گرفت. در بخش کیفی پژوهش، ابتدا با استفاده از روش دادهبنیاد و بر اساس تحلیل معنایی، منابع اسلامی بررسی و از میان بیش از 500 گزاره اسلامی، با توجه به اصل اشباع 166 گزاره انتخاب شد که با تحلیل گزارهها، 194 کد باز، 88 کد محوری و 18 کد انتخابی به دست آمد. در بخش کمّی، با استفاده از روش دلفی، میزان مطابقت کدهای محوری با کدهای باز و گزارهها، همچنین میزان مطابقت کدهای انتخابی با کدهای محوری و گزارهها توسط متخصصان (77/84CVI >و96/0CVR >) تأیید شد. نتایج پژوهش نشان داد الگوی والدگری اسلامی برای دوره نوجوانی از 5 مقوله مبنایی(شرایط علّی، شرایط واسطهای، مقوله محوری، راهبردها و پیامدها) و هر مقوله از یک یا چندین مؤلفه تشکیل شده است. در نتیجهی تقسیمبندی کدها در مقولههای پنجگانه روشن شد که یک کد به عنوان شرط علّی، هشت کد به عنوان شرایط واسطهای و هفت کد به عنوان راهبردها اختصاص یافت و دو کد نیز با هم ترکیب و مقوله هستهای را شکل دادند. روایی الگوی والدگری اسلامی نیز توسط متخصصان مطلوب (99/0 CVI >و92/0CVR >) ارزیابی شد. نتیجه این که منابع اسلامی، از غنا و ظرفیت بالایی برای استخراج الگوی والدگری برخوردار است که برای دوره نوجوانی از 18 مؤلفه تشکیل و با اعتبار است.