مطالعه پیکره بنیاد عبارت های یکسان در قرآن کریم؛ بررسی ترجمه های فولادوند و مکارم شیرازی
نویسندگان
1 أستاذ مشارک في قسم اللغة العربية وآدابها بجامعة شیراز
doi
10.22034/iaall.2024.424091.2854چکیده
تکرار لفظی یکی از جلوههای زبانی قرآن کریم است که از بسامد بسیار بالایی برخودار است. این نوع تکرار طیف وسیعی را شامل میشود. از تکرار یک لفظ گرفته تا تکرار چند جمله. هدف این پژوهش معرفی روشی برای استخراج این حجم گسترده از عبارتهایی است که کاملا یکسان تکرار شدهاند. همچنین چگونگی ترجمه آنها موضوعی است که پژوهش حاضر بدان پرداخته است. در این پژوهش با کمک نرمافزار LancsBox -که یک نرم افزار تحلیل پیکره است- و به طور خاص، استفاده از ابزار استخراجِ ان-نگاشتیها، این عبارات از پیکره تنزیل استخراج شده است. 9438 مورد 2 نگاشتی در این پیکرة قرآنی وجود دارد. طولانیترین توالی نیز 28 نگاشتی است که دو مرتبه در قرآن کریم تکرار شده است. از این میان، چگونگی ترجمه 29 آیه، که در مجموع 208 بار در قرآن تکرار شدهاند، در ترجمههای فولادوند و مکارم شیرازی مطالعه گردید. بررسیها نشان داد که این 29 آیه، به ترتیب در ترجمههای فولادوند و مکارم شیرازی به 133 و 145 عبارت متفاوت تبدیل شدهاند. این نکته به وضوح نشان میدهد که مترجمان قاعده و معیار مشخصی در ترجمه این عبارات نداشتهاند. افزون بر اینکه دلیلی بر لزوم این نوع ترجمه های متفاوت یافت نشد. استفاده از واژگان هممعنا، مفرد و جمع، تفسیر ابهام، تنوع در ساختار افعال، حروف اضافه متنوع، تقدیم و تاخر و ترجمه مفهومی، مهمترین عواملی هستند که باعث این تنوع بالا در ترجمه جملات یکسان شده است.