مرور نظاممند مطالعات عدالت جنسیتی در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مطالعات زنان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.
2 عضو هیئت علمی گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه، پژوهشکدۀ زنان، دانشگاه الزهرا (س) ، تهران، ایران
3 دانشجوی دکترای مطالعات زنان (حقوق زن در اسلام)، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
چکیده
عدالت جنسیتی مفهومی نامتعین است که در مکاتب مختلف معنای خاصی به خود میگیرد و در رویکرد اسلامی معنایی تناسبی و در رویکرد فمینیستی معنایی تساویگرایانه دارد. در عصر حاضر روز به روز بر تعداد پژوهشهایی که با رویکردهای مختلف به موضوع عدالت جنسیتی میپردازند افزوده میشود و همین مسئله اهمیت ارزیابی، تلخیص و جمعبندی این پژوهشها را آشکار میکند. مطالعه حاضر با روش مرور نظاممند به ارزیابی 26 مقاله علمی- پژوهشی حول عدالت جنسیتی، در بازه زمانی 1395 تا 1400 پرداخته است. نتایج حاکی از آن است که 09/59 درصد پرسشهای پژوهشها جنبه اجتماعی داشتند. همچنین عوامل اجتماعی چون «کلیشههای جنسیتی»، «ایدئولوژی مردسالار»، «ساختار اجتماعی و سازمانی مردانه» و «شهرسازی مردانه» با 81/61 درصد، بیشترین نقش را در ایجاد نابرابری جنسیتی داشتند. به علاوه تبعیض جنسیتی سبب بروز پیامدهای اجتماعی و روانی چون «بازتولید ساختار اجتماعی نابرابر»، «احساس محرومیت» و «کاهش انگیزه شغلی و تحصیلی» گردیده است. 15/95 درصد پژوهشهای تحت مطالعه معنای تساویگرایانه از عدالت جنسیتی را مفروض گرفته -بودند.