فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توانایی تصور آنچه که احتمالاً اتفاق خواهد افتاد (آینده‌پژوهی) یکی از ویژگی‌های بسیار مهم شرکت‌های موفق می‌باشد. حال اگر این شرکت، شرکت دانش‌بنیان باشد که اساس رقابت و مزیت رقابتی آن‌ها بر مبنای دانش است بیشتر خواهد بود. ازاین‌رو در این پژوهش سعی شده است با آینده‌نگری مؤلفه‌های مزیت ساز رقابتی در شرکت‌های دانش‌بنیان، سناریوهای محتمل و درنتیجه استراتژی‌های مناسب برای این شرکت‌ها تدوین شود. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش از نوع پیمایشی و در سطح اکتشافی است. جامعه آماری این پژوهش را 97 نفر از مدیران و خبرگان موجود در46 شرکت دانش‌بنیان مستقر در شهرک فناوری صنایع شیمیایی شیراز و هلدینگ دانش‌بنیان فتکو تشکیل دادند که با توجه به نوع و مراحل پژوهش ، تیم‌های 15 نفره ، 7 نفره و 6 نفره به‌صورت قضاوتی انتخاب شدند . در مرحله اول با بررسی ادبیات موضوع 4 دسته اصلی سیاسی- راهبردی، اقتصادی-مالی، اجتماعی – فرهنگی و فناوری انتخاب شد و سپس با استفاده مجدد از ادبیات موضوع و مصاحبه با خبرگان 30 مؤلفه شناسایی شد و آنگاه با استفاده از نظر تیم 15 نفره از خبرگان و به روش دلفی 26 مؤلفه مزیت ساز رقابتی نهایی شد. در مرحله دوم جهت تعیین تأثیرات متقابل مؤلفه‌ها، این مؤلفه‌ها وارد 2 پرسشنامه شد و یک تیم 7 نفره از خبرگان اقدام به تکمیل آن‌ها نمودند. یکی از این پرسشنامه‌ها جهت استفاده در تجزیه‌وتحلیل MICMAC و دیگری جهت استفاده در نرم‌افزار سناریو ویزارد تدوین شد. وجود سناریو در خروجی نرم‌افزار سناریو ویزارد و پایایی 95% پرسشنامه MICMAC اعتبار و سازگاری درونی این 2 پرسشنامه و داده‌های مربوطه را تضمین می‌کند. نتایج نرم‌افزار سناریو ویزارد 8 سناریوی قابل‌قبول (قوی) را ارائه داد که در این میان 3 سناریوی خوش‌بینانه، بدبینانه و محتمل‌ترین مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. با دسته‌بندی مؤلفه‌های مزیت ساز در 4 دسته سیاسی/راهبردی، اقتصادی/مالی، اجتماعی/ فرهنگی و فناوری، نتایج سناریوهای سه‌گانه نیز در این دسته‌بندی ارائه شد. در مرحله آخر نیز از تیم 6 نفره ای برای تدوین اقدامات و سیاست‌های لازم استفاده شد که این تیم درنهایت 12 اقدام برای سناریوی خوش‌بینانه، 9 اقدام برای سناریوی محتمل و 4 اقدام برای سناریوی بدبینانه پیشنهاد دادند. درمجموع می‌توان گفت که در شرکت های دانش بنیان گسیل توان مدیریت دانش به سمت چهار مقوله تولید بیشتر، توسعه بازار، نتیجه گرایی پروژه و کیفیت بیشتر می تواند سناریوی مطلوب برای رسیدن به حداکثر استفاده از امکانات و فرصت ها را فراهم آورد.