پارادوکس زمانی بین گذشتۀ زیبا و حال نگون بخت در رمان نحیب الرافدين (بررسی تکنیک‌های فلش بک و پیش‌آگاهی)

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2 استادیار بخش زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز

3 بخش زبان و ادبیات عربی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز

4 دانشیار بخش زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز

doi
10.22034/iaall.2025.478330.2937
چکیده

استفاده از تکنیک های زبانی مختلف از جمله ویژگی‌های بارز رمان نحیف الرافدین اثر عبدالرحمن مجید الربیعی است که با انتقال تجربیات شاعرانه به روشنگری رویدادها و ایجاد هیجان کمک می کند. در این رمان از تکنیک فلش بک برای بازگشت به رویدادهای قبلی و از تکنیک پیش آگاهی برای اشاره به چیزی که در آینده رقم خواهد خورد، استفاده می شود. در واقع این دو تکنیک بازتاب دو نوع بازی با سیستم زمانی است که نظم زمان رمان را به هم می‌زند. بر این اساس پژوهش حاضر قصد دارد با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی پارادوکس زمانی را در قالب دو تکنیک فلش بک و پیش آگاهی مورد بررسی قرار دهد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که فلش‌بک‌های بیرونی به عنوان یک عنصر برجسته در رمان ظاهر شده و فلش‌بک‌های نمود یافته از طریق شخصیت‌های رمان حاکی دو زمان متفاوت نمود یافته در رمان است. زمان اول بیانگر حال بینوایی است که با مشکلات و سختی‌ها دست و پنجه نرم می‌کند، و زمان دوم گذشته روشن و متفاوت که از نظر نویسنده زیبا به نظر می‌رسد. با بررسی رمان نحیب الرافدين مشخص شد که تکنیک پیش‌آگاهی از نوع قابل انتظار است زیرا بیانگر موضوعات تخیلی و دور از دسترس نیست. نویسنده از پیش‌آگاهی به‌عنوان ابزاری زمانی در روایت رمان برای ایجاد همپوشانی بین حرکت‌های زمانی استفاده می‌کند، در حالی که رویدادها پیش‌بینی می‌شوند، روایت به سرعت به عقب باز می‌گردد و خاطرات در ذهن شخصیت‌های داستانی در لحظه‌های روایت از هم سبقت می‌گیرند.