بررسی تغییر کاربری اراضی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه بر مبنای تصاویر Landsat-TM و تکنیک های طبقه بندی پیکسل پایه و شی پایه

نویسندگان

1 عضو هیات علمی، پژوهشکده منابع آب، موسسه تحقیقات آب

2 استاد گروه مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار گروه مهندسی منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

کاربری اراضی یکی از ویژگی‌های مهم حوضه‌های آبریز می‌باشد، بنابراین آگاهی از شرایط و تغییرات آن در طول زمان از پیش‌نیازهای دست­یابی به توسعه پایدار می‌باشد. امروزه تکنیک‌های نوین سنجش از دور قابلیت‌های مناسبی را برای بررسی و تحلیل این مورد در اختیار قرار می‌دهد. در تحقیق حاضر بررسی وضعیت فعلی و گذشته کاربری اراضی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه به­عنوان یکی از مناطق بحرانی از نظر آب و محیط زیست در کشور‏ هدف قرار داده شد. بدین منظور از تصاویر Landsat-TM مربوط به سال‌های 1366 و 1386 استفاده شد و برای بهبود دقت طبقه‌بندی، از دو سری تصویر مربوط به ماه‌های مختلف برای هر مقطع زمانی استفاده گردید. ابتدا نقشه کاربری اراضی سال 1386 شهرستان ارومیه به دو روش پیکسل‌ پایه (حداکثر احتمال) و شی پایه (فازی) تهیه گردید که بررسی دقت آن‌ها نشان دهنده برتری معنی‌دار روش شی پایه در طبقه‌بندی کاربری اراضی بود. در ادامه روش منتخب برای تهیه نقشه‌های کاربری در کل حوضه برای دو مقطع زمانی مورد استفاده قرار گرفت که نتایج آن نشان دهنده افزایش سطوح زیر کشت آبی و دیم به­ترتیب به مقدار 32 و 23 درصد و کاهش 5/8 درصدی مراتع بین دو مقطع زمانی، مورد بررسی بود. هم­چنین بررسی تغییرات کاربری اراضی در سطح استان‌های واقع در حوضه نشان داد که الگوی توسعه اراضی کشاورزی در آن‌ها یکسان نبوده است.