سنتزپژوهی شناسایی ابعاد و مولفه های فرزندپروری در مادران باردار (قبل از تولد فرزند)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مطالعات برنامه درسی. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه علامه طباطبایی
2 استاد مطالعات برنامهدرسی. گروه مطالعات برنامهدرسی. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه علامه طباطبایی
3 دانشیار مطالعات برنامهدرسی. گروه مطالعات برنامهدرسی. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی
4 استاد علوم تشریحی گروه آناتومی، جنین شناسی، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران
doi
چکیده
بسیاری از تأثیرات قبل از تولد که به عنوان اثری در رشد یا رفتار فرزندان شناخته میشوند، ممکن است تحت تأثیر ویژگیهای مادر قرار بگیرند. گزارشها درباره تاثیرپذیری فرزند متولد نشده از محیط و والدین خود، بصورت مطالعات علمی مورد بررسی قرار گرفته که سیر صعودی و پیشرفت بالایی در جهت رشد و پرورش فرزند قبل از تولد از سطح فیزیولوژی تا روانشناسی و حتی یادگیری داشته است. هدف اصلی این پژوهش بررسی مطالعات و پژوهشهای انجام شده در ارتباط با رشد و پرورش جنین در دوره قبل از تولد است و به دنبال پاسخگویی به این سوال است که ابعاد و مولفههای فرزندپروری در دوره قبل از تولد چیست؟ این پژوهش کیفی است و از روش سنتزپژوهی استفاده شده است. رویکرد اتخاذ شده در این تحقیق سنتزپژوهی آمیخته میباشد و از طرح یکپارچه استفاده شده است. لذا تمامی کارهای پژوهشی از سال 1980 تا 2021 مورد بررسی قرار گرفته اند. با بررسی و سنتز مقالات منتخب و غربال شده، ابعاد و مؤلفههای فرزندپروری در دوره قبل از تولد استخراج گردید که شامل پنج بعد جسمی-رفتاری، احساسی-عاطفی، فرهنگی-اجتماعی، شناختی-آموزشی، نقشپذیری والدین و شانزده مؤلفه شامل برنامهریزی جنینی، برنامهریزی مادرانه، ژنتیک، رژیم غذایی-فعالیت بدنی، مراقبتهای بهداشتی، دلبستگی قبل از تولد، پیوند قبل از تولد، حمایت و مشارکت مردان در دوران بارداری، فرهنگ بارداری، حمایت اجتماعی، یادگیری جنین، رشد زبان، برنامهآموزشی والدین، نگرش مثبت به بارداری، روابط خانوادگی مثبت، صلاحیت و رضایت در نقش مادری.تمام وقایع "جسمی" یا "روانی" میتواند بر سلامتی مادر یا فرزند متولد نشده او تأثیر بگذارد. در این پژوهش ابعاد و مؤلفههای فرزندپروری در دوران بارداری نشان داد دوران قبل از تولد از لحاظ مقوله یادگیری، هوش، حافظه و تجربههای احساسی – عاطفی و جسمی میتواند دورانی بسیار سرنوشت ساز باشد و به همین لحاظ این دوره از حساسترین دورههایی است که یک انسان می تواند تجربه کند.