ارزیابی کیفی پساب‌های حاصل از پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد و منابع آب مجاور آن جهت مصارف کشاورزی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم ،دانشگااه فردوسی مشهد، ایران

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

5 ریاست واحد حفاظت، ایمنی و بهداشت محیط زیست (HSE) شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد (خانگیران)،ایران

doi
چکیده

جهت بررسی کیفیت آب‌های سطحی و زیرزمینی موجود در منطقه پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد و هم‌چنین پساب‌های تولیدی در این واحد صنعتی، تعداد ١8 نمونه آب و 5 نمونه پساب مورد مطالعه قرار گرفت. غلظت آنیون‌ها و کاتیون‌های اصلی، pH، دما، هدایت الکتریکی و مجموع مواد جامد محلول در نمونه‌های آب و پساب اندازه‌گیری شد. از نظر مجموع مواد جامد محلول، بیشتر نمونه‌های آب و پساب در رده آب‌های لب شور و شور قرار گرفتند. محاسبه شاخص‌های مربوط به خطر سدیم در آب آبیاری نشان داد که فقط 30% نمونه‌های آب مورد مطالعه از نظر میزان نسبت جذب سدیم در رده عالی قرار گرفته و بقیه دارای کیفیت متوسط، خوب و ضعیف هستند و از میان نمونه‌های پساب نیز از نظر این شاخص تنها یک نمونه کیفیت عالی نشان داد. درصد سدیم و نسبت Kelley نشان داد اکثر نمونه‌های آب و پساب دارای کیفیت متوسط و نامطلوب بودند. بر حسب میزان نسبت جذب سدیم و هدایت الکتریکی تنها یک نمونه پساب کیفیت خوبی داشت. کربنات سدیم و بیکربنات سدیم باقیمانده کیفیتی مناسب را برای منابع آب مورد مطالعه نشان دادند. نمودار Gibbs فرآیند تبخیر، شاخص‌های کلروآلکالین تبادل یونی طبیعی و نمودارهای دوتایی انحلال کانی‌های تبخیری (هالیت، ژیپس و انیدریت) را به عنوان عوامل اصلی تغییر در تعیین غلظت یون‌ها در منابع آب مورد مطالعه نشان دادند.