فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پوچی به عنوان یکی از مسائل فلسفی و روانی مبتنی بر نفی و دگرگون سازی تمامی ارزش‌ها و معناهاست. افراد مبتلا به پوچی و ناامیدی اغلب تنها بوده و  زندگی خود را پایان یافته می‌بینند. اصطلاح پوچی در حوزۀ روانشناسی و روانکاوی  به عنوان یکی از دلواپسی‌های چهارگانۀ غایی از سوی اروین یالوم مطرح شده است. یالوم علاوه بر تعریف و تبیین پوچی برای آن راهکارهایی در نظر گرفته است که می‌توان به خواستن، مسئولیت‌پذیری، لذت گرایی، عشق، فداکاری، نوع دوستی، تعهد، خودشکوفایی و ارتباط با درمانگر نیز اشاره کرد. در این جستار مؤلفه پوچی و شگردهای دفاع در برابر آن در دو رمان «زهر اللّیمون وقصص أخری» علاء الديب و «تلك الرائحة» صنع الله ابراهیم با تكيه بر روش و رويكرد اروين يالوم بررسی شده است. برآیند پژوهش نشان می‌دهد که هر دو نویسنده با اطلاع از این مؤلفه و تأثیرپذیری از فعالان و نویسندگان حوزۀ فلسفه و روان‌شناسی نظیر کامو و سارتر، هیچ‌ انگاری را در مفهوم و درون‌مایه دو رمان متبلور ساخته‌اند؛ اما از حیث میزان موفقیت باید گفت دیدگاه علاء الدیب در نمایان ساختن پوچی و روش‌های مقابله با آن به نظریه روان پویه درمانی یالوم نزدیک‌تر و جامع‌تر بوده است؛ چرا این مؤلفه و روش‌های درمان آن در رمان او بیشتر به چشم می‌خورد که این امر می‌تواند ناشی از آگاهی نویسنده از رویکرد روان درمانی وجودی باشد.