فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ابداع اینترنت و استفاده روزافزون از فرامتن، عکس، فیلم، صوت در آثار ادبی و مشارکت خوانندگان در شکل گیری اثر ادبی باعث شد ادبیات از حالت سنتی و کاغذ محور خارج‌شده و در لوح فشرده، سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی، منزل گزیند که این پدیده، ادبیات تعاملی نامیده شده است. در این مقاله مروری، ادبیات تعاملی و پیشروان آن در ادبیات معاصر غربی و عربی معرفی ‌شده است و جایگاه ادبیات تعاملی و پیشروان انواع سه‌گانه آن (شعر تعاملی، نمایشنامه تعاملی، داستان تعاملی) را در ادبیات معاصر غربی و عربی، بررسی و مقایسه می شود. در این مقاله مروری، از روش تحقیق معرفی و بررسی «بهترین شواهد»، جهت بررسی تطبیقی نخستین آثار ادبیات تعاملی در ادبیات معاصر غربی و عربی بهره گرفته‌شده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که در ادبیات معاصر غربی، نخستین آثار ادبیات تعاملی عبارت‌اند از: شعر تعاملی «در باغ بازگویی» از روبرت کندال، نمایشنامه تعاملی «قلعه مرگ» از چارلز دیمر، رمان تعاملی «بعدازظهر؛ یک داستان» از میشل جویس، و در ادبیات معاصر عربی، نخستین آثار ادبیات تعاملی، شعر تعاملی «تباریح رقمیة لسیرة بعض‌ها أزرق» (یادداشت‌های دیجیتالی برای زندگی‌نامه‌ای که برخی از آن آبی است) از مشتاق عباس معن، نمایشنامه تعاملی «مقهی بغداد» (کافه بغداد) از محمدحسین حبیب و همکاران، رمان تعاملی «ظلال الواحد» (سایه‌های یک نفر) از محمد سناجله است که تفاوت­ها و تشابهات آن­ها نیز بررسی شده است.