بررسی خشک‌سالی با استفاده از دو شاخص خشکی دما- گیاه TVDINDVIوTVDILAI مبتنی بر تصاویر سنجنده MODIS در مقیاس منطقه‌ای (مطالعه موردی : استان خراسان شمالی )

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه علوم و مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد.

3 کارشناس ارشد آبیاری زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 کارشناس ارشد مهندسی منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

خشک­سالی از خطرات عمده مناطق خشک و نیمه­خشک جهان است که اثرات زیادی در بسیاری از بخش­های اقتصادی به ویژه منابع طبیعی می‌گذارد. در طی دو دهه اخیر ایران از چندین خشک­سالی شدید کشاورزی رنج برده که باعث کاهش مشخص در تولیدات کشاورزی شده است. در این مقاله سعی بر این است تا با استفاده از دو شاخص خشکی دما- گیاه TVDINDVI  و TVDILAIو همچنین با بکارگیری محصولات دمایی و پوشش گیاهی سنجنده مودیس به بررسی خشک­سالی منطقه­ای از دیدگاه کشاورزی در استان خراسان شمالی طی سه سال تر 1382-1381 سال خشک 1386-1387 و سال نرمال 1392-1391 پرداخته شد و کارایی دو روش مذکور مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد که شاخص TVDILAIنسبت به TVDINDVI دوره­های خشکی را بهتر پایش می‌‌کند. نتایج همبستگی خطی بین شاخص‌های خشک­سالی و مقادیر بارش تجمعی طی16 روز دوره تصویر، 16 روز پیش از تصویر و 1 ماه، 2 ماه، 3 ماه، 5 ماه و 7 ماه قبل از تصویر نیز نشان داد که همبستگی شاخص‌ها به ویژه شاخص TVDILAIبا بارش تجمعی 2 ماه قبل از تصویر نسبت به بارش در سایر بازه­های زمانی بیش­تر است که این مسئله به دلیل پاسخ تاخیری پوشش گیاهی به بارندگی است.