واکاوی راهبردهای حفظ رابطه زوجی در زنان شاغل: تحلیل محتوای کیفی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشکده علوم‏ اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 کارشناس ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
چکیده

زنان شاغل به دلیل مسئولیت‌های گسترده در محیط کار و خانواده، نیازمند راهبردهایی برای حفظ رابطه زوجی خود هستند. پژوهش حاضر، مطالعه‌ای کیفی بر پایه تحلیل محتواست که اطلاعات آن از طریق نمونه‌گیری هدفمند و مصاحبه و عمیق نیمه‌ساختاریافته فردی با ۸ زن شاغل در ادارات دولتی و مراکز غیردولتی شهر ایلام در سال ۱۴۰۰ گردآوری شد. مدت‌زمان جلسات مصاحبه در دامنه ۴۵ الی ۶۰ دقیقه متغیر بود و داده‌ها بعد از ۸ مصاحبه به نقطه اشباع نظری رسید. تحلیـل داده‌هــا از طریــق روش تحلیـل محتــوای عرفی قــراردادی صــورت گرفـت کـه پـس از پیـاده کـردن مصاحبه‌هــای ضبط‌شـده روی کاغـذ و غوطـه‌وری در تحلیـل داده‌هـا کدهـای اولیـه اسـتخراج شـد. جهـت تعییـن طبقـات اصلـی، کدهـای اولیـه در چنـد مرحلــه بازبینــی، بررســی و طبقه‌بنــدی شــد. نتایج حاصل از متن مصاحبه‌ها، منجر به شناسایی سه مضمون اصلی شامل: «راهبردهای درون‌فردی و شناختی»، «راهبردهای بین‌فردی و رفتاری» و «راهبردهای عاطفی» شد. نتایج این تحقیق می‌تواند راهگشای مشاوران و درمانگران خانواده در حوزه آموزش‌های زناشویی و مشاوره پیش از ازدواج باشد؛ همچنین زنان شاغلی که دچار تعارض کار - خانواده هستند یا خواستار حفظ و ارتقای رابطه زوجی خود هستند می‌توانند از این یافته‌ها بهره‌‌مند شوند.