فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افت سریع تراز آب دریاچه ارومیه در دو دهه گذشته، نگرانی‌های جدی در خصوص آینده این دریاچه و تبعات منفی از بین رفتن آن بر حوزه‌های مختلف محیط زیستی‏، اقتصادی و اجتماعی را به دنبال داشته است. تخفیف مشکلات موجود و احیای دریاچه نیازمند پیاده‌سازی رویکرد جامعی است که بدون شناخت ریشه‌های وقوع وضعیت فعلی و ارزیابی صحیح از اثربخشی اقدامات مطرح در این زمینه، قابل دست­یابی نخواهد بود. در تحقیق حاضر، تهیه یک نسخه اختصاصی از مدل‌ جامع هیدرولوژیکیSWAT که با توجه به شرایط و فرآیندهای مهم حوضه آبریز دریاچه ارومیه اصلاح یافته (ویرایش SWAT-LU)، برای ارزیابی موارد مذکور هدف قرار داده شد. در مقاله حاضر (به عنوان نخستین مقاله از سه مقاله‌ای که به منظور ارایه نتایج تحقیق تهیه شده)، رویکرد‌های بکارگرفته شده در فرآیند توسعه، واسنجی و صحت‌سنجی مدل مذکور ارایه می‌گردد. نتایج نشان داد که مدل SWAT-LU توانایی و قابلیت‌های مناسبی برای شبیه‌سازی چرخه هیدرولوژیکی حوضه آبریز دریاچه ارومیه و پیکره آبی دریاچه دارد و اصلاحات انجام شده به خوبی توانسته این فرآیندها را تدقیق نماید. به نحوی که مقدار شاخص‌های واسنجی مدل برای حدود 80 درصد از ایستگاه‌های هیدرومتری در سطح حوضه در محدوده قابل قبول قرار گرفته و نتایج شبیه‌سازی حجم آب دریاچه ارومیه نیز بسیار رضایت‌بخش است. هم­چنین کنترل نتایج مدل برای سایر مولفه‌های هیدرولوژیکی نیز نشان دهنده دقت مناسب مدل در شبیه‌سازی آن‌ها بود. در مجموع نتایج این تحلیل‌ها نشان داد که مدل توسعه داده شده اجزای چرخه هیدرولوژیکی حوضه آبریز دریاچه ارومیه را با دقت قابل­قبولی شبیه‌سازی نموده و ابزار مناسبی برای تحلیل شرایط و ارزیابی اثر اقدامات مختلف بر مقدار مولفه‌های مختلف هیدرولوژیکی و اندرکنش بین آن‌ها می‌باشد.