فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی راندمان اقتصادی سیستم­های آبیاری به عنوان رویکردی جدید با هدف ارزیابی و برنامه­ریزی آبیاری بر مبنای تحلیل­های اقتصادی است. در این پژوهش، 42 سامانه آبیاری در استان قزوین مورد مطالعه قرار گرفت. میانگین شاخص نسبت منافع به مخارج در سامانه‌های آبیاری بارانی، 4/1 و در سامانه‌های آبیاری قطره­ای، 94/2 و در تمامی سامانه‌ها این نسبت بالای 1 است که نشان از اقتصادی بودن طرح‌های اجرا شده دارد. اقتصادی‌تر بودن روش آبیاری  قطره­ای به دلیل استفاده از این سامانه­ها برای باغات است که درآمد بیش­تری دارند. متوسط بهره­وری اقتصادی آب آبیاری برای گندم، ذرت دانه­ای و علوفه­ای، جو و یونجه به ترتیب برابر 7/8333، 6/4854، 2486، 8/6685، 5/4404 ریال بر مترمکعب و متوسط این شاخص برای هلو، شلیل، انگور، سیب و گلابی در آبیاری قطره‌ای به ترتیب برابر 34716 ،34574، 7/14975 ، 26503 و 31945 ریال بر مترمکعب به دست آمد. در ارزیابی کارآیی فنی سامانه­های آبیاری، ضریب یکنواختی، یکنواختی توزیع، راندمان واقعی کاربرد آب و راندمان پتانسیل کاربرد آب در چارک پایین، در سامانه‌های بارانی به ترتیب برابر با 82/76، 19/64، 25/55 و 29/65 درصد و یکنواختی پخش آب، راندمان پتانسیل و راندمان واقعی کاربرد در چارک پایین، در سامانه‌های قطره ای به ترتیب 26/65، 76/57، 32/51 درصد تعیین شدند. نتایج نشان داد که در هر دو روش آبیاری، با افزایش مساحت مزرعه، سامانه اقتصادی­تر می‌شود. ارزیابی راندمان آبیاری نشان داد فرصت‌های زیادی برای ارتقای بهره­وری اقتصادی آب در مزارع استان وجود دارد.