تبخیر از سطح خاک سنگریزه ای بدون پوشش، متأثر از مقدار سنگریزه و بافت خاک
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران
2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 مهندسی علوم آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران
4 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران
doi
چکیده
در کشت دیم، کاهش هدر رفت رطوبت خاک از مهمترین عوامل موفقیت محسوب میگردد. در تحقیق حاضر، به منظور بررسی تاثیر مقادیر مختلف سنگریزه و بافت خاک بر میزان رطوبت خاک فاقد پوشش، آزمایشی در قالب طرح کامل تصادفی با 12 تیمار و 3 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سه نوع بافت خاک لومی شنی، لومی و سیلتی رسی حاوی صفر، 10، 20 و 30 درصد حجمی سنگریزه بودند. نتایج نشان داد که هر دو عامل بافت و سنگریزه تاثیر آماری معنیداری بر مقدار آب موجود در خاک دارند. بطوریکه بیشترین میزان درصد کاهش آب خاک در خاک سیلتی رسی با 20 درصد حجمی سنگریزه (4/99 درصد) و کمترین میزان آن در خاک لومی با 10 درصد حجمی سنگریزه (1/88 درصد) اتفاق افتاد. بررسی اثر بر هم کنش بین بافت و درصد سنگریزه نیز، تنها بر تبخیر تجمعی از سطح خاک معنیدار بود. بطوریکه افزایش حجم سنگریزه باعث کاهش درصد حجمی خاک و در نتیجه کاهش آب موجود در خاک و تبخیر گردید. بنابراین جمعآوری سنگریزههای مزرعه و استفاده از آنها بهعنوان خاکپوش و یا کشت در مناطقی که سنگریزه-های کمتری وجود دارد، کمک شایانی به حفظ رطوبت خاک در کشت دیم خواهد کرد.