سرچشمه‌های عربیِ شعر شاعران اقليم مُکريان در مدح اهل‌بیت، مطالعه موردی «ملا معروف کوکه‌ای»

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/iaall.2024.386780.2773
چکیده

بدون شک توجه به ارزش‌های دینی، ‌در طول تاریخ، موجب غنای میراث فرهنگی ما شده است. در این رهگذر عشق به پیامبر (ص) و خاندان ایشان از دیرباز در میان مردم کُرد ریشه دوانیده و شاعران منطقة مکریان به مرکزیت مهاباد، همواره دیوان‌های شعرشان را با مدح اهل‌بیت (ع) آراسته‌اند. کوکه‌ای (۱۳۲۴–۱۲۵3ش) ازجمله‌ شاعرانِ این خطه است که قصاید فراوانی را در ثنای ائمة (ع) سروده و ارادت خود را به ایشان ابراز داشته است. در این جستار، به روش توصیفی– تحلیلی و با تکیه‌بر رويکرد زیبایی‌شناسی، سرچشمه‌های عربیِ شعر ملا معروف کوکه‌ای در مدح اهل‌بیت (ع) بررسی‌ و به موضوعاتی از قبیل: منزلت امام علی، فضایل ائمه، غزوه خیبر، غدیر، توسّل به اهل‌بیت و غیره پرداخته‌شده است. مهم‌ترین یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که ارادت کوکه‌ای به اهل‌بیت (ع)، بیانگر عشق ایشان به خاندان مطهر پیامبر اسلام است. بررسی‌ها نیز نشان می‌دهد که ابراز ارادت به امام علی (ع) در اشعار کوکه‌ای از بسامد بیشتری برخوردار است و شاعر در مدح اهل‌بیت، از شعر شاعرانی چون سید حمیری، دعبل خزاعی و ابوبکر صنوبری تأثیر پذیرفته است.