تعیین بهره‌وری مصرف آب در زراعت گندم با سیستم آبیاری بارانی و نشتی در استان همدان

نویسندگان

1 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

2 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

3 استادیارپژوهش بخش تحقیقات اقتصادی،اجتماعی وترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات،آموزش وترویج کشاورزی، همدان، ایران

doi
چکیده

در شرایط حاضر اندازه‌گیری و تحلیل شاخص‌های بهره‌وری تولید به خصوص آب در بخش کشاورزی بسیار مهم و از جایگاه خاصی برخوردار است. هـدف از این تحقیق اندازه‌گیری و مقایسه بهره‌وری مصرف آب آبیاری در دو روش آبیاری سنتی و مدرن در محصول گندم در شهرستان‌های استان همدان می‌باشد. جهت دستیابی به اهداف این تحقیق ابتدا به روش نمونه‌گیری تصادفی تعداد 54 بهره‌بردار انتخاب و سپس داده‌های لازم از طریق اندازه‌گیری صحرایی، مصاحبه و تکمیل پرسشنامه جمع‌آوری شده است. متناسب با هدف تحقیق از سه نوع شاخص مختلف بهره‌وری آب شامل CPD، BPD و NBPD استفاده گردید. بر اساس این نتایج میانگین بهره‌وری فیزیکی آب در محصول گندم سامانه آبیاری سنتی و مدرن (بارانی-کلاسیک) به ترتیب برابر با 68/0 و 29/1 کیلوگرم بر متر مکعب می‌باشد. همچنین میانگین بهره‌وری اقتصادی آب در سامانه آبیاری سنتی و مدرن برای این محصول به ترتیب برابر با 3263 و 7237 ریال بر متر مکعب تعیین گردید. بالاترین بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب در شهرستان‌های نهاوند و فامنین و کمترین آنها در ملایر تعیین گردید.