جایگاه مدیریت مشارکتی در طراحی مدل مدیریت و کنترل بحران در سامانههای علمی با رویکرد سرمایه اجتماعی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22054/spsa.2023.74727.1023چکیده
سازمانها همواره با بحرانهای مختلفی روبهرو بوده و هستند. اجتناب از بعضی بحرانها ممکن نیست اما با مدیریت صحیح و مشارکت نیروهای خبره و بهتبع آن تشکیل سرمایه اجتماعی بسیار قوی در سازمان میتوان از پیامدهای این بحران ها کاست. این پژوهش به منظور طراحی مدل مدیریت بحران در سامانه های علمی با تمرکز بر سرمایه اجتماعی انجام شده و جایگاه مدیریت مشارکتی نیز در مدل تبیین گردیده است. پارادایم پژوهش اثباتگرایی است. ازنظر روش جمعآوری دادهها، توصیفی - تحلیلی است. همچنین، ازلحاظ نوع و هدف کاربردی و توسعهای به شمار میرود. در پژوهش حاضر ابتدا به شناسایی عناصر بااهمیت در مدیریت بحران با رویکرد فازی پرداخته شد که درمجموع شش عنصر تعیین گردید و سپس با بهکارگیری تکنیک ISM مدل نهایی طراحی شد. جامعه آماری این پژوهش مشتمل بر کارشناسان و صاحبنظران دانشگاهی است. یافتههای پژوهش دربرگیرندۀ مدل ISM در چهار سطح با توجه به روابط یکطرفه یا دوطرفه است. با توجه به ، تعاملات و ارتباطات شبکهای و جو و فضای اعتماد آمیز کار بیشتر از دیگر عناصر بر مدیریت و کنترل بحران مؤثر است. در نازلترین سطح، مدیریت مشارکتی قرارگرفته است و در بالاترین سطح، ارتباطات شبکهای و ترویج هنجارها و ارزشهای سازمانی جای میگیرد. هر چه عناصر در سطح بالاتری باشند، قدرت تحریککنندگی کمتر و میزان وابستگی آنها بیشتر میشود. ارتباطات شبکهای و ترویج هنجارها و ارزشهای سازمانی وابستهترین عنصر مدل و مدیریت مشارکتی بانفوذترین عنصر مدل مطرح شد زیرا با توجه به نمودار قدرت و توان نفوذ و درجه وابستگی، مبنای مدل و منشأ دیگر عناصر میباشد و بر کلیه عناصر مدل اثرگذار و بهعنوان قوییترین عنصر در مدل مدیریت و کنترل بحران باید موردتوجه ویژه مدیران عالی قرار گیرد.
