تاثیرخشکسالی بر روند تغییر و پیشبینی خصوصیات هیدرولوژیکی حوضه آبریز موثر بر دبی مطالعه موردی (حوضه کشفرود)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد سازههای آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار گروه علوم ومهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
3 علوم ومهندسی آب- دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد - ایران
doi
چکیده
با بروز پدیدهی تغییراقلیم ،گرمایش زمین سبب بروز آسیبهای بیشماری در نقاط مختلف جهان شدهاست. پایش و پیشبینی دقیق متغیرهای آب و هوایی و هیدرولوژیکی راه را برای ایجاد تصمیمات موثر و کلیدی هموار میسازد. در این مطالعه با بررسی پارامترهای تاثیرگذار هواشناسی موثر بر دبی و بررسی تغییرات دبی در رودخانههای حوضهی کشفرود به همراه پایش و پیشبینی (1426-1397) خشکسالی هیدرولوژیکی، تصویری از تغییرات آیندهی دبی درحوضه را ترسیم شد. در این مطالعه با استفاده از دادههای هواشناسی دو ایستگاه سینوپتیک مشهد و گلمکان (1393-1366) و دادههای دبی دو ایستگاه هیدرومتری منتخب (اولنگ اسدی و موشنگ)، پارامترهای موثر بر دبی در مقایسه سالانه بدست آمد نتایج نشان داد که در مشهد (بالادست حوزه) موثرترین پارامترها در سطح معنیداری 05/0دمای حداکثر، بارش و ساعت آفتابی است. در گلمکان که تقریبا در پاییندست حوزه قراردارد، پارامترهای موثر بر دبی، دمای حداقل و بارش بود. در دورهی پایه هر دو ایستگاه مشهد و گلمکان، سالهای 1380 و 1387 خشکترین سالها بدست آمد. با استفاده از مدل LARS-WG5.5تحت مدل HadCM3 و سناریوی A2، پارامترهای هواشناسی در آینده شبیهسازی شد. در مشهد در سالهای آینده، روند تغییرات دبی افزایش چشمگیری نسبت به 30 سال دبی پایه داشت بهطوری که بیشینهی مقدار دبی به 5/5 مترمکعب بر ثانیه رسیده و میتوان یک دورهی تر سالی را در آینده برای ایستگاه مشهد پیشبینی کرد. اما در گلمکان روند کاهشی دبی و افزایش خشکسالی هیدرولوژیکی نسبت به دورهی پایه مشاهده شد.