فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آنچه را امروزه مختصراً همزه و الف می‌نامیم، ظاهراً در گذشته و در اصل به ترتیب با الف و لام‌الف (حرف مستقل لا) مشخص می‌کرده‌اند. در این مقاله به معرفی و  بررسی حرف لام‌الف در الفبای عربی و کوفی، و کاربرد و دلالت آن پرداخته‌ایم که امروزه حتی برای برخی کارشناسان ناآشنا است. طبعاً بدین منظور کاربرد و دلالت لام‌الف را با آنچه در حال حاضر همزه می‌خوانیم و در زمان کاربرد لام‌الف، الف خوانده می‌شده است، نیز مقایسه می‌کنیم. در مرور تاریخچه موضوع، به جایگاه لام‌الف در احادیث و روایات هم اشاره کرده‌ایم. در این پژوهش که با روش کتابخانه‌ای انجام شده، نشان خواهیم داد لام‌الف هرچند امروزه دیگر کاربرد ندارد حرفی است که رد و نشان آن آشکارا در ادبیات و رسم الخط عربی و فارسی باقی مانده و بی‌توجهی به تاریخچه و شکل و دلالت و جایگاه آن سبب می‌شود بخش­هایی از ادبیات عربی و ادبیات فارسی گنگ و نامفهوم شود. از این جهت یادآوری حرف لام‌الف که مرکب یا واحد بودن آن نیز محل بحث بوده است، ضرورت دارد.