بررسی آسیب‌پذیری طراحی سیستم‌های آبیاری تحت‌فشار در شرایط تغییر اقلیم (مطالعه موردی سیستم‌های تحت فشار اجرا شده در شهرستان سنقر)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا

2 استاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

3 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
چکیده

 هدف اصلی این پژوهش بررسی آسیب­پذیری عملکرد سیستم­های آبیاری تحت­فشار اجرا شده در شهرستان سنقر در شرایط تغییر اقلیم در دوره 2030- 2011 بـر اساس سناریوهای مختلف (A1B،  A2 وB1 ) در مقایسه با دوره پایه با استفاده از مدل ریز مقیاس LARS-WG می­باشد. در این مطالعه تبخیر و تعرق مرجع و نیاز آبیاری تحت سناریوهای تغییر اقلیم برای الگوی کشت حاضر محاسبه و عملکرد سیستم­های آبیاری (به طور عمده) شاخص­های تعریف شده (شاخص­هایی مانند کفایت توزیع فشار و دبی) مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس نتایج بدست آمده تبخیر و تعرق گیاهی مطـابق هـر سـه سـناریویA1B ، A2 و B1 به ترتیب 53/9، 6/9 و 54/9 درصد افزایش خواهد یافت. متوسط دبی سیستم­های مورد مطالعه از 6/8 لیتر بر ثانیه در شرایط فعلی به 74/9 لیتر بر ثانیه در دوره آینده تغییر خواهد یافت. متوسط مقادیر سرعت سرعت آب، 6/19، 6/20 و 6/19 درصد به ترتیب در سه سـناریویA1B ، A2 و B1  افزایش پیدا کرد. در سیستم­های مورد مطالعه مقادیر متوسط افت فشار در هر صد متر، در دوره پایه و سه سناریو مذکور به­طور متوسط به­ترتیب 1، 19/1، 21/1 و 19/1 متر بود که احتیاج به تغییر آب­پاش و یا تنظیم فشار در ابتدا خط نداشت. نتایج بررسی­های شاخص پایداری مساحت آبیاری، شاخص کفایت دبی و فشار نشان داد که مقادیر این شاخص در آینده در تمامی مزارع مورد مطالعه کم­تر از 100 خواهد شد.