پیشبینی ضریب زبری مانینگ در کانالهای روباز با فرم بستر تلماسه با استفاده از روش الگوریتم تکاملی
نویسندگان
1 استاد گروه آب، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز
2 دانشیار گروه آب، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز
3 دانشجوی دکتری عمران سازه های هیدرولیکی دانشگاه تبریز و گروه عمران، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر – ایران
doi
چکیده
پیشبینی دقیق ضریب زبری در کانالهای روباز با شکل بستر تاثیر بسزایی در برنامهریزی، طراحی و بهرهبرداری پروژههای منابع آبی شامل انتقالآب و سیستمهای رودخانهای دارد. شکلهای مختلف بستر مانند تلماسهها اثراتبارزی بر روی مقاومت جریان دارند. با این وجود، به دلیل تاثیر پارامترهای مختلف بر ضریب زبری جریان تخمین دقیق این پارامتر مشکل میباشد. در این مقاله کارایی روش برنامهریزی بیان ژن (GEP) در تخمین ضریب زبری مانینگ درکانالهای روباز با شکل بستر تلماسه مورد ارزیابی قرارگرفته است. بدین منظور مدلهای مختلفی بر اساس مشخصات جریان، فرم بستر و ذرات رسوبی تعریف شد و با استفاده از چهار سری داده آزمایشگاهی مورد آزمون قرار گرفت. نتایج حاصله ضمن تائید قابلیت روش بهکاررفته در تحقیق، برتری این روش را نسبت به روابط کلاسیک در تخمین ضریب زبری مانینگ به اثبات رساند. همچنین مشخص گردید که مدل با پارامترهای ورودی مربوط به هر دو مشخصات جریان و ذرات رسوبی در تخمین ضریب زبری مانینگ موفقتر میباشد. مطابق با نتایج آنالیز حساسیت پارامتر عدد رینولدز بیشترین تاثیر را در پیشبینی ضریب زبری دارا است.
