تجارب زیسته جوانان از چالش‌های فرآیند تشکیل خانواده در دوران پیش و پس از کرونا

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی واقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی واقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

3 مربی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف مطالعه تجارب زیسته جوانان از چالش‌های فرآیند تشکیل خانواده در دوران پیش و پس از کرونا اجرا شد. رویکرد پژوهش، کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناختی تفسیری انجام شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش، عبارتند از جوانان ازدواج کرده پیش و پس از دوران کرونا. روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی بود. پس از مصاحبه با 20 تن (10 تن از افراد ازدواج کرده قبل از کرونا و 10 تن بعد از کرونا) پاسخ‌های افراد به اشباع رسید. جمع‌آوری اطلاعات با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختار‌یافته انجام شد. برای سنجش روایی و پایایی داده‌های کیفی، از درگیری پیوسته، مشاهده مداوم، ذهنیت پیش رونده و کمیته‌ی راهنما برای ارزیـابی و اجـرای برنامـه‌ی مصـاحبه استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون، بر اساس مدل براون و کلارک (2006) صورت ‌گرفت. در مراحل تحلیل، 5 مضمون اصلی و 12 مضمون فرعی به دست آمد. یافته‌های موجود در قالب 5 مضمون اصلی در قالب ابعاد فردی و نگرشی، ابعاد اقتصادی، ابعاد فرهنگی و ابعاد اجتماعی و ارتباطی و ابعاد ساختاری کدگذاری شد. مضامین فرعی پیش از کرونا، به ترتیب شامل «نگرانی از انتخاب همسر مناسب»، «فردگرایی»، «احساس عدم امنیت اقتصادی»، «مناسگ گرایی»، «فقدان آموزش مهارت‌های زندگی» و «فقدان برنامه‌ریزی‌های شغلی و رفاه اقتصادی» بود. در دوران‌کرونا چالش‌های جوانان در قالب مضامین فرعی «نگرانی از معیشت و گذران زندگی»، «آینده مبهم و غیر قابل پیش‌بینی»، «فقدان امنیت اقتصادی»، «مناسک‌زدایی»، «فقدان آموزش مهارت مواجهه با بحران» و «فقدان کنترل مشکلات اقتصادی» تفسیر شد. مقایسه چالش‌ها در این دوره نشان می‌دهد که از منظر پاسخگویان عدم امنیت اقتصادی، جهان‌بینی و آینده مبهم و تعدیل در آداب و رسوم در دوران کرونا بر چالش‌های گذشته جوانان افزوده شده است.