ارزیابی پتانسیل تولید زهاب اسیدی توسط باطله های معدن طزره، شمال شرق ایران

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22084/nfag.2024.29747.1627
چکیده

معدن زغال‌سنگ طزره در زون ساختاری البرز شرقی، شمال شرق ایران، واقع شده است. هدف از این تحقیق، بررسی ویژگی‌های کانی-شناسی و ژئوشیمیایی باطله‌های حاصل از استخراج معدن زغال‌سنگ طزره و ارزیابی قابلیت تشکیل زهاب اسیدی در اثر اکسیداسیون باطله-های معدنی است. به این منظور 8 نمونه معرف برداشت شد و نمونه‌ها توسط مطالعات میکروسکپی، ژئوشیمیایی و آزمون‌های استاتیک پیش-بینی پتانسیل تولید اسید، مورد بررسی قرار گرفت. مطالعات کانی‌شناسی نشان‌دهنده حضور پیریت، کالکوپیریت، آرسنوپیریت، کالکوزیت، مارکاسیت، آلبیت، کائولینیت و کوارتز در نمونه‌ها است. کانی پیریت به صورت ذرات بلوری گوشه‌دار، کروی، تجمعات فرامبوئیدی یا پرکننده درز و شکاف‌ها حضور دارد. نمونه‌ها نسبت به عناصر منگنز و آهن بدون غنی‌شدگی، نسبت به عناصر نیکل، کروم، مس و سرب دارای غنی‌شدگی قابل توجه و نسبت به عناصر آرسنیک و روی دارای غنی‌شدگی خیلی زیاد می‌باشند. بیشترین غلظت عناصر در نمونه شماره 6 مشاهده می‌شود. بر اساس نتایج آزمایش‌های استاتیک پیش‌بینی تولید زهاب اسیدی معدن، pH گل اشباع نمونه‌ها بیشتر از 4 و هدایت الکتریکی گل اشباع 6 نمونه بیشتر از 2000 μS/cm می‌باشد. نمونه شماره 6 و نمونه شماره 2 دارای پتانسیل تولید اسید بیشتری در مقایسه با سایر نمونه‌ها هستند، و مشاهدات صحرایی شامل اندازه‌گیری pH و هدایت الکتریکی آبهای معدنی، مؤید این نتیجه‌گیری است. نتایج این پژوهش بیانگر ضرورت انجام اقدامات مدیریتی زیست‌محیطی باطله‌های حاصل از استخراج معدن زغال‌سنگ طزره است.