تشریح و تحلیل قاعدۀ نحوی قطع و وصل در الکتاب سیبویه و تفسیر مفاتیح الغیب فخر الدین رازی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم انسانی، ایران، تهران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم انسانی، ایران، تهران.
3 استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم انسانی، ایران، تهران.
doi
10.22034/iaall.2023.346077.2696چکیده
باب قطع و وصل که در ارتباط با تبعیت یا عدم تبعیت تابع از متبوع از نظر اعراب صحبت میکند، از جمله مقولههایی است که "سیبویه" در کتابش با استشهاد به شواهد قرآنی به آن پرداخته است. این تحقیق با هدف بررسی میزان تاثیرپذیری "فخرالدین رازی" از تعلیلهای این دانشمند بزرگ نحوی، در ارتباط با این مبحث انجام شده است. این پژوهش، ابتدا به روش توصیفی _ تحلیلی، به بررسی آراهای نحوی "سیبویه" بر روی شواهد قرآنی میپردازد، سپس به صورت تطبیقی اشاره به میزان تاثیرگذاری تحلیلهای او بر روی دلایل نحوی "فخر رازی" داردیافتههای پژوهش نشان میدهد "رازی" از دیدگاههای نحوی "سیبویه" در اکثر موارد به صورت غیر مستقیم و بدون استناد به او الهام گرفته است و در برخی از بررسیهای خود، دیدگاهی مخالف با این عالم نحوی دارد. بررسی تحلیلهای "سیبویه" نشان میدهد که بافت یا روابط متنی در تحلیل او تاثیر داشته است و هم چنین در برخی از دیدگاههای نحوی "رازی" تاثیر باورهای کلامی او دیده میشود.