سیاست جنایی تقنینی ایران در حمایت از حقوق بیماران

نویسندگان
doi
10.22034/jccj.2026.546062.1755
چکیده

در دهه‌های اخیر، حقوق بیماران به‌عنوان یکی از شاخه‌های مهم حقوق بشر و حقوق شهروندی، توجه ویژه‌ای را در سطح بین‌المللی و ملی به خود جلب کرده است. این توجه فزاینده، ناشی از تحولات گسترده در عرصه­ی پزشکی، پیشرفت‌های فناوری‌های نوین در حوز ۀ درمان و افزایش آگاهی عمومی نسبت به حقوق فردی و انسانی است. سؤال اساسی که در این خصوص مطرح و بررسی می‌شود این است که مصادیق حمایت کیفری سیاست جنایی تقنینی از حقوق بیمار چیست و رویکرد سیاست جنایی تقنینی در این خصوص چگونه است؟ این مقاله توصیفی- تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی سؤال مورد اشاره پرداخته است. یافته‌ها بر این امر دلالت دارد که در سیاست جنایی تقنینی ایران، در راستای کیفرزدایی و جرم‌زدایی از جرائم مربوط به حقوق بیماران اقداماتی به نفع پزشکان صورت گرفته و همین امر تا حدی تعادل و توازن مطلوب در سیاست جنایی تقنینی در قبال جرائم پزشکی را از بین برده و حقوق بیماران در مقابل حقوق پزشکان و پرسنل درمانی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. کثرت و تعدد قوانین و مراجع قانون‌گذاری، ضعف تخصص و تخصص گرایی، عدم تناسب بین جرم و مجازات، عدم شفافیت مبانی مسؤولیت کیفری پزشک و مهم‌تر از همه اینکه تأکید بیش‌ازحد بر امنیت شغلی و حقوق پزشکان از مهم‌ترین چالش‌های پیش رو حقوق بیماران در سیاست جنایی تقنینی ایران می‌باشد.