تحلیل روان‌شناسانه رنگ‌های شعری در شعر محمد عفیفی مطر بر‌اساس آزمون ماکس لوشر

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.

2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.

doi
10.22034/iaall.2022.150512
چکیده

رنگ‌ پدیده‌ای است که میان جهان درون و بیرون انسان پیوند برقرار می‌کند و نقد روان‌شناسی رنگ، روشی مناسب برای تحلیل واکنش‌های انسان نسبت به رنگ‌هاست. یکی از آزمون‌های علمی برای تحلیل روان‌شناسانه، آزمون هشت‌گانۀ ماکس لوشر است که بر اساس داده‌ها و ارقام هشت رنگ مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد. رنگ‌ها در شعر دارای معانی گوناگونی هستند و بررسی آن‌ها بر اساس معیارهای روان‌شناسی، داده‌های پنهان شخصیت شاعر را نمایان می‌سازد. محمد عفیفی مطر شاعر نوگرای مصر در اشعارش رنگ‌های فراوانی را به کار برده و به کمک این رنگ‌ها احساسات خود را نسبت به جهان اطرافش بیان کرده است. این پژوهش می‌کوشد تا بر اساس آزمون ماکس لوشر از رهگذر شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی به بررسی بازتاب رنگ‌ها در اشعارش بپردازد و تبلور احساسات شاعر را در این رنگ­ها تحلیل کند. بر اساس یافته‌های پژوهش گروه اول مطابق آزمون لوشر متشکّل از رنگ قرمز و سبز و بیان­کنندۀ شور انقلابی، روحیۀ مبارزه‌جویی، انتقاد از حکومت و جسارت و خودباوری است و گروه دوم با رنگ سیاه و زرد بیانگر نگرش بدبینانه به جامعۀ مصر و امید نداشتن او به آیند­ة روشن است. گروه سوم متشکّل از رنگ‌های خاکستری و آبی بیانگر احساساتی مانند عشق و آرامش است که با نگاه به وضعیت موجود از میل به آن‌ها احساس گناه می‌کند. گروه چهارم رنگ قهوه‌ای و بنفش است که بیان­کنندۀ موقعیت بی‌میلی شاعر نسبت به برخی احساسات مانند محبت، آسایش و فردگرایی است.