فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پکتین به ­علت دارا بودن خاصیت تغلیظ کنندگی به­ عنوان عامل منعقدکننده در صنایع غذایی به ­­کار می­رود.  تفاله چغندرقند یکی از منابع حاوی پکتین به­شمار می­آید.  با توجه به اهمیت و کاربرد وسیع پکتین در صنایع غذایی و توسعة صنایع جانبی چغندرقند و نیز تأثیر مقدار پکتین موجود در ارقام مختلف چغندرقند در عملیات قندسازی، پژوهش حاضر در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند و موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی به اجرا درآمد.  در این تحقیق ابتدا روش پیش هیدرولیز برای استخراج پکتین به­ کار رفت.  مقدار پکتین موجود در چغندرقند ارقام تجارتی دوروتی، رسول، 7112، Br1، و Ic  اندازه­گیری شد.  تیمارها شامل: چهار عامل غلظت اسید، دمای هیدرولیز، زمان هیدرولیز، و حجم آب مصرفی برای استخراج پکتین بود.  این تحقیق به­صورت آزمایش فاکتوریل 3×3×2×3 با طرح پایة کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد.  در بین تیمارهای مختلف، مناسب­ترین مقدار پکتین استخراج شده از لحاظ خصوصیات کیفی با دو نوع پکتین با متوکسیل زیاد (HM) و متوکسیل کم (LM) که به عنوان شاهد در نظر گرفته شده بود، مقایسه شد.  نتایج نشان می­دهد که  بهترین شرایط هیدرولیز با اختلاط یک قسمت تفاله خشک با 5/2 قسمت اسید کلریدریک 5 درصد در دمای 45 درجه سانتی­گراد به مدت 48 ساعت به­دست می­آید.  اختلاط تفاله هیدرولیز شده با 450 میلی­لیتر آب مناسب­تر از بقیه سطوح آب است.  فاکتورهای کنترل کیفی پکتین استخراجی با روش پیش هیدرولیز شامل بازده استخراج 96/14 درصد، درجه استری‌شدن 63/58 درصد، میزان گالاکترونیک اسید 92/63، و درجه جانشینی آمید 95/14 به­دست آمد.  مقایسه پکتین به روش پیش هیدرولیز با پکتین استخراجی با روش اسیدی و پکتین تجارتی از لحاظ درجة استری­شدن، گالاکترونیک اسید، و درجة جانشینی آمید نشان می­دهد که درجة استری­شدن با این روش 10 درصد بیشتر از پکتین استخراجی با روش اسیدی ولی از پکتین تجارتی 10 درصد کمتر است.  درصد گالاکترونیک اسید با این روش 20 درصد از پکتین استخراجی با روش اسیدی و 28 درصد از پکتین تجارتی کمتر است.  درجة جانشینی آمید با این روش 5/6 درصد از پکتین استخراجی با روش اسیدی و 5/7 درصد از پکتین تجارتی بیشتر است.  بنابراین، استنباط می‌شود که برای استخراج پکتین از تفالة چغندرقند روش پیش هیدرولیز نسبت به روش اسیدی برتری دارد و قابل توصیه است.  ضمناً مقدار پکتین در ارقام 7112 و رسول به­طور معنی­دار بیشتر از ارقام دوروتی، Ic، و Br1 است.  با توجه به اینکه مقدار پکتین موجود در چغندرقند در عملیات قندسازی عاملی منفی است پیشنهاد می­شود برای ارتقای کیفیت چغندرقند از نظر صنایع قندسازی این صفت مدنظر برنامه­های به­نژادی قرار گیرد.