فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقد روانشناسی متون ادبي و آثار هنري براي شناخت شخصيت صاحب اثر، يکي از برجسته­ترين روش­هاي نقدي است. این نوع از نقد ادبی می­کوشد تا با تبیین جریان باطنی و احوال درونی شاعر، تأثیری که محیط، جامعه و سنن در تکوین این جریان­ها داشته را مطالعه کند. فرويد به­عنوان بنيان­گذار روانكاوي توانست با تحليل رواني مؤلف از خلال آثارش، قرائت تازه­اي از متون ادبي و آثار هنري ارائه دهد. او بیان داشت روان آدمي ابزارهايي را برای رهایی از فشار روانی و دفاع از خود در اختيار دارد كه به آن مكانيسم­هاي دفاعي گفته مي­شود. بررسی چنین مکانیسم­هایی سبب می­شود دلایل برخی رفتارها و گفتارهاي به ظاهر عادي، آشکار گردد. اشعار شاعران يکي از انواع ادبي است که بازتاب شخصيت آفريننده اثر در آن نمود می­یابد. ابن­رومي از هجویه­سرایان برجسته عصر عباسي است که زندگي روی خوشی به وی نشان نداد و در وجود خود حقارت­هاي جسماني و اجتماعي را احساس مي­کرد، در نتيجه هجویات وی عرصة جولان عقده­هاي روانی او گشت. اين پژوهش در تلاش است تا با روش توصیفی­ـ تحلیلی، با رویکرد نقد روانشناسي به تبیین شخصيت ابن رومي از رهگذر هجویاتش در چارچوب نظرية مکانیسم­های دفاعی فروید بپردازد و تعارض درونی شخصیت او را تبیین و تأثیرات آن بر زندگی و جهان بیرون او را نشان دهد. نتیجه پژوهش نشان می­دهد ابن رومی برای رهایی و یا کاهش فشار روانی ناشی از شکست و ناکامی و کشمکش روانی و عاطفی از مکانیسم­های دفاعی­ چون: همانندسازی با پرخاشگری، جابجاسازی در وصف طبیعت، بازگشت به دوران جوانی، جبران و دلیل تراشی بهره گرفته است.