فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اندازه‌گیری رطوبت خاک به روش TDR یکی از روش‌های غیرمستقیم است که در آن ثابت دی‌الکتریک خاک به رطوبت حجمی تبدیل ‌می‌شود. روشی که سریع و بی‌خطر بوده و در ‏خاک‌های عادی نتایج قابل‌قبولی دارد، اما برای خاک‌های شور قادر به اندازه‌گیری رطوبت خاک نیست. هدف این پژوهش ساخت حسگرهای تماسی است که دستگاه TDR را به اندازه‌گیری رطوبت خاک‌های درشت‌بافت شور قادر می‌سازد. با ‏ساخت این حسگرها می‌توان‏ رطوبت خاک‌های شور را با دستگاه TDR ‏اندازه‌گیری نمود و در صورت مشاهده خطا ‏می‌توان با ارائه مدل‌های واسنجی به رطوبت واقعی خاک دست یافت‎. خاک با بافت لوم شنی از اراضی اطراف بخش خواجه در 20 کیلومتری شرق ‌شهر تبریز تهیه گردید و با افزودن نمک به آن، خاک‌هایی با قابلیت هدایت الکتریکی 20، 35 و 50 دسی‌زیمنس بر متر با جرم مخصوص 57/1 گرم بر سانتی‌متر مکعب آماده شد. سپس از طریق آزمون و خطا، نوع و مقدار پوشش نصب شده بر روی میله‌های حسگر برای خاک‌های مذکور در یک رطوبت مشخص (30 درصد) تعیین شد. این پوشش برای یکی از میله‌ها یک لایه رنگ کوره با یک لایه روکش حرارتی و برای میله دیگر 5/2 لایه روکش حرارتی به‌دست آمد. میله‌های پوشش‌دار برای سایر رطوبت‌های خاک (اشباع تا هواخشک) نیز رفتارسنجی شدند و با توجه به شاخص‌های آماری RMSE، RE، p-value و r2 مناسب‌ترین معادلات رگرسیونی ارائه گردیدند که برای خاک‌های با قابلیت هدایت الکتریکی 20، 35 و 50 دسی‌زیمنس بر متر به‌ترتیب خطی، درجه دو و درجه سه بودند که بر اساس آن‌ها می‌توان رطوبت خاک شور را با دقت بالا محاسبه نمود.