جایگاه اصلاح و بازپروری زندانیان از طریق دوره‌های حرفه‌آموزی در جرم‌شناسی بالینی: مطالعه موردی زندان شهرکرد

نویسندگان

1 دانشگاه یزد

2 دانشگاه یزد

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22034/jccj.2026.546910.1759
چکیده

این پژوهش به بررسی نقش دوره‌های حرفه‌آموزی در اصلاح و بازپروری زندانیان از منظر جرم‌شناسی بالینی می‌پردازد و اهمیت آن را به‌عنوان یک ابزار مداخله‌ای مؤثر در کاهش گرایش به تکرار جرم و توانمندسازی زندانیان برجسته می‌کند. جرم‌شناسی بالینی رویکردی درمان‌محور دارد که اصلاح شخصیت و پیشگیری از ارتکاب مجدد جرم را هدف قرار می‌دهد و آموزش‌های فنی و حرفه‌ای به‌عنوان یک مداخله عملیاتی و نوآورانه در این چارچوب اهمیت ویژه‌ای دارند. مطالعه موردی در زندان شهرکرد نشان داد که زندانیانی که در دوره‌های حرفه‌آموزی شرکت کردند، علاوه بر افزایش دانش و مهارت شغلی، نگرش مثبت‌تری نسبت به کسب روزی حلال و رعایت قوانین از خود نشان دادند. برخی از شرکت‌کنندگان توانستند مهارت‌های آموخته شده را در فعالیت‌های روزمره زندان به‌کار گیرند و علاقه بیشتری به مشارکت در برنامه‌های آموزشی و شغلی نشان دهند که این امر نشانگر اثرگذاری ملموس آموزش‌ها در اصلاح رفتار و بازاجتماعی کردن زندانیان است. نتایج پژوهش تأکید دارند که طراحی مناسب، استمرار و کیفیت آموزش‌های حرفه‌ای، به‌عنوان یک ابزار نوآورانه اصلاحی، می‌تواند اهداف جرم‌شناسی بالینی شامل اصلاح شخصیت، بازپروری و کاهش گرایش به جرم را تحقق بخشد. ارائه شواهد عملی از زندان شهرکرد که در مطالعات ایرانی کمتر به آن پرداخته شده است، اهمیت برنامه‌های آموزش حرفه‌ای را در کاهش نرخ بازگشت به جرم و توانمندسازی زندانیان برای بازگشت موفق به جامعه نشان می‌دهد. این یافته‌ها می‌تواند راهنمای کاربردی برای توسعه سیاست‌ها و برنامه‌های آموزشی در زندان‌ها باشد و چارچوبی برای استفاده از آموزش حرفه‌ای به‌عنوان یک ابزار کلیدی پیشگیری از جرم ارائه کند.