پترولوژی توده‌های نفوذی چناسک در شرق قزوین، البرز مرکزی: توضیحی برای ماگماتیسم ائوسن در یک محیط کششی همزمان با برخورد

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22084/nfag.2024.29946.1638
چکیده

توده‌های نفوذی چناسک در شرق قزوین و در منتها الیه غربی البرز مرکزی قرار گرفته‌اند. این توده‌های نفوذی شامل سنگ‌های حدواسط منزونیت و سینیت با بافت گرانولار با کانی‌شناسی عمدتا پلاژیوکلاز ، فلدسپات پتاسیم، آمفیبول و بیوتیت با درصد حجمی متفاوت می‌باشند. داده‌های سن‌سنجی U-Pb زیرکن نشان میدهد که منزونیت و سینیت به ترتیب سن های تقریبا یکسان 5/0±8/41 و 6/0±2/41 میلیون سال دارند. این سنگ‌ها ویژگی ژئوشیمیایی کالک آلکالن پتاسیم بالا تا شوشونیتی داشته و دارای غنی شدگی از عناصر با شعاع یونی بزرگ (LILE) و نادر خاکی سبک (LREE) و تهی شدگی از عناصر با شدت میدان بالا (HFSE) و نادر خاکی سنگین (HREE) هستند، که نشان دهنده ی ماگماهای تشکیل شده در زون فرورانش می‌باشد. نسبت‌های ایزوتوپ های Nd-Sr سنگ کل نشان می‌دهد که مقادیر ɛNd و87Sr/86Sr این سنگ‌ها از 5/0+ تا 2/1+ و 70483/0 تا 70648/0در تغییر است. داده‌های شیمی سنگ کل و ایزوتوپی نشان می‌دهد که ماگمای تشکیل دهنده ی منزونیت و سینیت از تفریق بلوری مذاب اولیه مشتق شده از گوشته‌ی متاسوماتیزم شده در یک حوضه‌ی کششی ایجاد شده براثر برگشت به عقب ورقه فروروتده در زمان برخورد ورقه های ایران و عربستان ایجاد شده است.