استفاده از روش نوین الکترومغناطیس برای تعیین و ارزیابی سطح آب زیرزمینی در شرایط مزرعه

نویسندگان

1 مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی ساری

2 استادیار گروه ژوفیزیک دانشگاه آزاد اسلامی چالوس

3 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی پردیس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری،

doi
چکیده

استفاده از پیزومترها برای تشخیص جهت جریان، تعیین فشار آب در لایه­های مختلف و طراحی سیستم زهکش زیرزمینی، بسیار زمان‌بر و پرهزینه هستند. لذا برای افزایش سرعت، دقت و کاهش هزینههای مطالعاتی در بررسی جریان آب زیرزمینی، روش‌های مختلف اکتشافی ژئوفیزیک می‌توانند مفید باشند. در این تحقیق برای تعیین سطح آب بین دو زهکش زیرزمینی، از دستگاه الکترومغناطیس اختراع شده (به شماره اختراع 58813 مورخ 21/2/1388) استفاده شد. تحقیقات در مزرعه شالیزاری دارای زهکش‌های زیرزمینی واقع در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در دو دوره خشک (مرداد ماه) و تر (خرداد ماه) سال 1393 انجام شد. این مزرعه دارای سه سیستم زهکشی با اعماق و فواصل مختلف می­باشد که هر سیستم زهکشی دارای 9 چاهک‌ مشاهده­ای با عمق 1 متر و 9 پیزومتر با اعماق بین 2/0 الی 5 متر بودند. نتایج سطح ایستابی بدست آمده از این دستگاه با داده­های حاصل از پیزومترها و چاهک­های مشاهده­ای با استفاده از آزمون t ارزیابی شد. مقایسه اطلاعات سطح ایستابی نشان داد که تفاوت آماری معنی­داری بین داده­های روش الکترومغناطیس با روش پیزومتری یا چاهک وجود نداشته است. حداکثر درصد خطای روش الکترومغناطیس نسبت به مقادیر اندازه­گیری شده در پیزومتر و چاهک به ترتیب 11 و 13 درصد بود. بنابراین می­توان از خروجی این دستگاه، در تهیه داده­های مورد نیاز برای طراحی و ارزیابی زهکش‌های زیرزمینی و گسترش اطلاعات نقطه­ای استفاده کرد که منجر به کاهش هزینه و زمان مطالعات و همچنین حداقل­سازی اثرگذاری ناهمگنی لایه­های زیرسطحی در طراحی و مدل­سازی زهکش‌های زیرزمینی می­شود.