کاربرد فضای مجازی در آموزش زبان عربی، نیازها و چالش‌ها (با استفاده از روش دلفی در جمع‌آوری داده‌ها)

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش زبان عربی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس آیت الله طالقانی قم، ایران، تهران

2 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تهران، دانشکده علوم انسانی، ایران، تهران

doi
چکیده

امروزه با پیشرفت خیره ‌کننده‌ی وسایل ارتباط جمعی و نقش پررنگ آنها در امر آموزش از یک طرف و همه‌گیری ویروس کرونا از طرف دیگر، آموزش مجازی نقش بسیار پررنگی را در روند آموزش به عهده گرفته و این امر بیش از پیش، بررسی راه‌کارها و چالش‌های آموزش مجازی را یادآور شده است. بر این اساس مقاله حاضر با استفاده از روش میدانی – پیمایشی و شیوه‌ی گردآوریِ پرسشنامه‌ایِ داده‌ها بر اساس روش دلفی، به بررسی دیدگاه‌ کارشناسان حوزه‌ی آموزش مجازی در زمینه نقش و کاربرد فضای مجازی، در آموزش زبان عربی در ایران می‌پردازد. بر این اساس، مخاطبین پرسشنامه‌ها از میان کارشناسان سخت‌افزاری و نرم افزاری فعال در حوزه‌ی آموزش، کارشناسان آموزش در گروه‌های زبان و اساتید و مدرسان زبان عربی دانشگاه انتخاب گردیدند. بعد از ارائه‌ی دو مرحله‌ای پرسش‌نامه‌ی اولیه و تأیید روایی و پایایی آن بر طبق روش دلفی، در مرحله‌ی سوم، پرسش‌های تخصصی که در سه حیطه‌ی مهارت‌های لازم، حمایت‌های مورد نیاز و فعالیت‌های آموزشی هوشمند طراحی شده بود، در قالب پرسش‌نامه‌ی نهایی ارائه گردید. پاسخ‌های دریافت شده با نرم افزار spss16 و آزمون T تک‌نمونه‌ای میانگین، مورد بررسی قرار گرفت؛ نتایج به دست آمده نشان‌دهنده‌ی این واقعیت است که در آموزش مجازی زبان عربی درایران، مهم‌ترین چالش، عدم نگاه مستقل و جداگانه به این مقوله است و به همین علت مهم‌ترین نیازهای این حیطه نیز مغفول مانده است. این نگاه مستقل در کنار بهره‌گیری از تجربه‌ی کشورهای عرب‌ زبان در امر آموزش مجازی زبان عربی و نیز تربیت نیروی متخصص در زمینه‌های سخت‌افزاری، نرم ‌افزاری و آموزشی می‌تواند به شکوفایی و پویایی آموزش مجازی زبان عربی بینجامد. ایجاد یک بستر نرم ‌افزاری مشترک میان تمامی سازمان‌های فعال در زمینه‌ی آموزش مجازی زبان عربی در ایران، می‌تواند در این زمینه بسیار راهگشا باشد.