تهیه نقشههای نیاز آبی ذرت با مقایسه روشهای زمینآماری و قطعی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2 دانشجوی دکترای علوم و مهندسی آب- آبیاری و زهکشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
چکیده
در این تحقیق تهیه نقشه نیاز آبی ذرت در استان مازندران مدنظر قرار گرفت. نیاز آبی ذرت در دورههای 10 روزه به روش دو مرحلهای فائو در موقعیت ایستگاههای هواشناسی بدست آمد. تبخیر- تعرق مرجع (ET0) به روش فائو- پنمن- مانتیث و با استفاده از دادههای 51 ایستگاه هواشناسی محاسبه شد. ضرایب گیاهی نیز در 4 مرحله رشد مدنظر قرار گرفت. برای تعیین تابع رفتاری دادهها، آنالیز روند و ناهمسانگردی انجام شد. پس از محاسبه نیمتغییرنمای تجربی و انتخاب بهترین مدل نیمتغییرنما بر اساس کمترین مقدار مجموع باقیمانده مربعات (RSS)، دادهها با روشهای قطعی شامل وزندهی عکس فاصله، توابع پایه شعاعی، چند جملهای سراسری و چند جملهای موضعی و روشهای زمین آماری از خانواده کریجینگ درونیابی شدند. خطای درونیابی با استفاده از تکنیک اعتباریابی متقابل بدست آمد و نشان داد که روشهای چند جملهای سراسری و کریجینگ معمولی نتایج مشابهی را دارا و بهتر از سایر روشها بودند. نقشهها نشان دادند که بیشترین مقدار ET0 در ماه مرداد و 78/4-05/4 میلیمتر در روز و کمترین مقدار آن در ماه دی و 27/1-05/1 میلیمتر در روز بدست آمد. همچنین بیشترین مقدار نیاز آبی ذرت علوفهای در تیرماه و 15/5-27/4 میلیمتر در روز و برای ذرت دانهای در دهه اول مرداد و 21/5-41/4 میلیمتر در روز بدست آمد. نیاز آبی محاسباتی و پیشبینی شده ذرت علوفهای برای ایستگاه دشت ناز در این تحقیق از نتایج کتاب مرجع 8/45 و 45 درصد کمتر است. همچنین نیاز آبی محاسباتی و پیشبینی شده ذرت دانهای برای ایستگاه دشت ناز در این تحقیق از نتایج سند ملی 9/71 و 75 درصد بیشتر است.