تهیه نقشه‌های نیاز آبی ذرت با مقایسه روش‌های زمین‌آماری و قطعی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانشجوی دکترای علوم و مهندسی آب- آبیاری و زهکشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
چکیده

در این تحقیق تهیه نقشه نیاز آبی ذرت در استان مازندران مدنظر قرار گرفت. نیاز آبی ذرت در دوره­های 10 روزه به روش دو مرحله­ای فائو در موقعیت ایستگاه­های هواشناسی بدست آمد. تبخیر- تعرق مرجع (ET0) به روش فائو- پنمن- مانتیث و با استفاده از داده­های 51 ایستگاه هواشناسی محاسبه شد. ضرایب گیاهی نیز در 4 مرحله رشد مدنظر قرار گرفت. برای تعیین تابع رفتاری داده­ها، آنالیز روند و ناهمسانگردی انجام شد. پس از محاسبه نیم­تغییرنمای تجربی و انتخاب بهترین مدل نیم­تغییرنما بر اساس کم­ترین مقدار مجموع باقی­مانده مربعات (RSS)، داده­ها با روش­های قطعی شامل وزن­دهی عکس فاصله، توابع پایه شعاعی، چند جمله­ای سراسری و چند جمله­ای موضعی و روش­های زمین آماری از خانواده کریجینگ درون­یابی شدند. خطای درون­یابی با استفاده از تکنیک اعتباریابی متقابل بدست آمد و نشان داد که روش­های چند جمله­ای سراسری و کریجینگ معمولی نتایج مشابهی را دارا و بهتر از سایر روش­ها بودند. نقشه­ها نشان دادند که بیش­ترین مقدار ET0 در ماه مرداد و 78/4-05/4 میلی­متر در روز و کم­ترین مقدار آن در ماه دی و 27/1-05/1 میلی­متر در روز بدست آمد. همچنین بیش­ترین مقدار نیاز آبی ذرت علوفه­ای در تیرماه و 15/5-27/4 میلی­متر در روز و برای ذرت دانه­ای در دهه اول مرداد و 21/5-41/4 میلی­متر در روز بدست آمد. نیاز آبی محاسباتی و پیش­بینی شده ذرت علوفه­ای برای ایستگاه دشت ناز در این تحقیق از نتایج کتاب مرجع 8/45 و 45 درصد کم­تر است. همچنین نیاز آبی محاسباتی و پیش­بینی شده ذرت دانه­ای برای ایستگاه دشت ناز در این تحقیق از نتایج سند ملی 9/71 و 75 درصد بیش­تر است.