بررسی راهبرد تجارت آب مجازی محصولات زراعی و باغی در ایران
نویسندگان
1 استادیار، عضو هیات علمی، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد.
2 دانشجوی دکتری اقتصادکشاورزی، سیاست و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران.تهران، ایران
doi
چکیده
امروزه مسئلهی کمبود آب با توجه به تغییرات اقلیمی و توزیع نامتوازن نزولات جوی در اکثر مناطق و کشورها از جمله ایران، به یک نگرانی جدی تبدیل شده و مهمترین مانع توسعه اقتصادی این کشورها محسوب میشود. تجارت به مثابهی ابزاری در جهت جلوگیری از خروج غیرضروری منابع آبی، با تمرکز بر استراتژی تجارت آب مجازی، میتواند نقش مهمی در دستیابی به توسعهی اقتصادی کشورها ایفا میکند. هدف از مطالعهی حاضر بررسی تجارت محصولات باغی و زراعی به لحاظ رویکرد آب مجازی میباشد. در این راستا، تلاش شده است ابتدا صادرات و واردات هر یک محصولات زراعی و باغی در سال 1393، از دیدگاه نظریه تجارت آب مجازی تجزیه و تحلیل و سپس پیشنهادات راهبردی دربارهی مدیریت بهینه منابع آبی کشور ارایه شد. نتایج نشان میدهد کشور ایران با انجام تجارت در زیر بخش زراعت و باغبانی در سال 1393 با ورود محصولات به کشور به میزان 35/9719 میلیون مترمکعب آب از منابع آب داخلی حفظ و صرفهجویی کرده است که میتواند با استفاده از آن در صنعت، با ارزش افزودهی بیشتری ارزآوری کند. همچنین با توجه به سهم قابل توجه مبادلات کالاهای کشاورزی از تجارت و سنتی بودن نظام بهرهبرداری که به دنبال آن مصرف غیربهینه منابع از جمله منبع آب را به دنبال دارد، پیشنهاد میشود به مسئلهی تجارت بر مبنای آب مجازی بهعنوان استراتژی راهبردی، در جهت بهبود کارایی آب و صرفهجویی در منابع توجه شود.