تحلیل فقهی حقوقی کودک همسری در پرتو انتقادات وارد بر آن؛ تلاشی برای ارائه پیشنهاد مطلوب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران
doi
چکیده
کودکهمسری امروزه به یکی از دغدغههای فعالان اجتماعی تبدیل شده است. این موضوع از یکسو دارای صبغه تاریخی و شرعی است و از سوی دیگر دارای ابعاد روانشناختی، اجتماعی، تربیتی و پزشکی میباشد. این پژوهش نشان میدهد اگرچه جواز کودکهمسری از مسلمات فقهی است با توجه به اینکه میتواند از حیث روانشناختی، اجتماعی، تربیتی و پزشکی آثار بدی بر جسم و روح کودک داشته باشد از جهات گوناگون مورد انتقاد قرار گرفته و از دیرباز قانونگذار ایران درصدد برقراری ممنوعیت یا محدودیت برای آن بوده است؛ اما باید توجه کرد که این انتقادات به حکم شرعی جواز کودکهمسری باز نمیگردد؛ بلکه انتقادات بر موارد سوءاستفاده از کودکهمسری ناظر است. با توجه به وضعیت اخلاقی و فرهنگی جامعه امروزی و مشاهده موارد متعدد سوءاستفاده از نهاد کودکهمسری به نظر میرسد حرکت قانونگذار به سمت نظارت بیش از پیش بر این مسئله کاملاً صحیح است؛ ولی نباید در این راه نیز دچار افراط شد. راه میانه پیشنهادی این است که قانونگذار اصولاً کودکهمسری را ممنوع کند ولی بهصورت کاملاً استثنایی که مصلحت اقتضا کند، آن را مجاز اعلام کند؛ بهعلاوه لازم است برای احراز مصلحت و نیز نظارت بر عدم وقوع مقاربت در کودکی تمهیداتی اندیشیده، و برای تخطی از آنها ضمانتاجرا تعیین شود. با این روش، ضمن رعایت شرع مقدس (و در پی آن پذیرش مسئله توسط شورای نگهبان و متشرعان جامعه) میتوان به هدف نهایی دست یافت که جلوگیری از سوءاستفاده از کودکهمسری است.