اثر پلی اکریل آمید در کنترل فرسایش پاشمانی در زمان‌های مختلف بارش

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشگاه اردکان

2 نویسنده مسئول: دکتری مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی نور، دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار گروه آبخیزداری دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان

doi
چکیده

فرسایش پاشمانی، مرحله‌ی اولیه‌ی فرسایش آبی است که با برخورد قطرات باران به سطح خاک سبب جدا شدن ذرات خاک می­گردد. در این تحقیق به بررسی تاثیر مقادیر مختلف پلی­اکریل­آمید (0، 2/0، 4/0 و 6/0 گرم بر مترمربع) بر روی مقدار فرسایش پاشمانی در سه مدت زمان بارندگی 10، 20 و 30 دقیقه با استفاده از باران­ساز FEL3 در آزمایشگاه بر روی خاک مارنی با شدت 120 میلی­متر بر ساعت پرداخته شد. نتایج حاکی از آن است که بین مقادیر مختلف پلی­اکریل­آمید در زمان­های مختلف بارندگی از لحاظ کاهش میزان پاشمان اختلاف معنی­دار آماری وجود دارد. اثر متقابل دو فاکتور مدت بارش و مقدار پلی­اکریل­آمید برکنترل میزان پاشمان اختلاف معنی­داری در سطح 95 درصد نشان نداد. به علت فرسایش پذیری بالای خاک مارنی[s1] ، مقدار کم این ماده نتوانست تلفات پاشمان را به خوبی کنترل کند، هرچند آن را به میزان کم کاهش داد. نتایج تحلیل آماری در مدت­های مختلف بارش نشان داد که مقادیر مختلف پلی­اکریل­آمید در زمان 10 دقیقه نسبت به تیمار شاهد اختلاف معنی­دار نداشت ولی در مدت 20 و 30 دقیقه مقدار ماده در کنترل فرسایش نسبت به شاهد معنی­دار بود. همچنین با تداوم بارندگی، میزان پاشمان افزایش یافت و با افزایش میزان پلی­اکریل­آمید فرسایش پاشمانی کاهش داشت، به گونه­ای که بیش­ترین تاثیر در زمان 30 دقیقه و مقدار 6/0 گرم بر مترمربع پلی­اکریل­آمید نسبت به شاهد می­باشد که فرسایش را 2/21 درصد کاهش داد.