بررسی آزمایشگاهی ضریب دبی در سرریزهای کنگرهای ذوزنقهای شکل
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری سازههای آبی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
4 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
چکیده
سرریزها ازجمله سازههای پرکاربرد برای تنظیم رقوم سطح آب و کنترل جریان در کانالها و سازههای هیدرولیکی بهشمار میآیند. سرریزهای کنگرهای، از انواع سرریزهای غیرمستقیم بوده که با افزایش طول موثر، مقدار مشخصی از جریان را با تراز سطح آب بالادست کمتر نسبت به سرریزهای خطی از خود عبور میدهند. معیار اصلی در طرح سرریزهای کنگرهای، افزایش ظرفیت انتقال جریان روی سرریز با تاج ثابت و به ازا ارتفاع معین سطح آب در بالادست سرریز است. در این پژوهش، ضریب دبی سرریز کنگرهای ذوزنقهای با طول و ارتفاعهای متفاوت در یک کانال بهطول 15 و عرض 1 متر بهصورت آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که برای یک طول مشخص از سرریز و در یک ثابت، با افزایش ارتفاع سرریز، ضریب دبی روندی کاهشی داشت. در یک ارتفاع و ثابت نیز، با افزایش طول سرریز (کاهش زاویه دیواره سرریز با جهت جریان)، ضریب دبی روندی کاهشی داشت. نتایج حاکی از آن بوده که در یک عدد فرود ثابت، عمق آب بالادست سرریز خطی تقریبا 8/2 برابر بیشتر از سرریز کنگرهای است. علاوه بر این در یک عمق آب بالادست ثابت، دبی عبوری از سرریز کنگرهای ذوزنقهای بهطور متوسط، 94/2 برابر بیشتر از سرریز خطی معمولی بود. همچنین با استفاده از دادههای آزمایشگاهی رابطهای برای ضریب دبی سرریز کنگرهای ذوزنقهای شکل ارایه شد.