تأثیر محلول‌پاشی نانوکود روی، اسید آمینه و سیلیکات پتاسیم بر عملکرد و غلظت نیتروژن، فسفر، پتاسیم و روی لوبیا چیتی در شرایط آبیاری نرمال و کم‌آبیاری

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی (پردیس ابوریحان)، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی (پردیس ابوریحان)، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران.

4 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران.

5 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی (پردیس ابوریحان)، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/sps.2026.72035.1038
چکیده

مطالعات در مورد کاهش آب مصرفی و یافتن راه حل زراعی مناسب برای جبران کمبود آب در مزارع لوبیا (Phaseolous vulgaris L.) کمتر انجام شده است. این تحقیق، با هدف بررسی تأثیر محلول‌پاشی نانوکود روی، اسید آمینه و سیلیکات پتاسیم بر عملکرد و غلظت نیتروژن، فسفر، پتاسیم و روی اندام‌های رویشی لوبیا چیتی رقم کوشا در دو شرایط نرمال (دور آبیاری 5 روز) و کم‌آبیاری (دور آبیاری 9 روز) انجام شد. آزمایش طی دو سال زراعی به‌صورت کرت‌های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در ایستگاه تحقیقاتی خیرآباد مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان اجرا شد. تجزیه واریانس آزمایش به‌صورت طرح کرت‌های خرد شده در چند زمان و چند مکان انجام شد. نتایج نشان داد که بین دورهای آبیاری 5 و 9 روز برای غلظت پتاسیم، غلظت نیتروژن و عملکرد دانه تفاوت معنادار وجود داشت و دور آبیاری 9 روز باعث کاهش معنادار این صفات شد. بین شاهد و دو سطح kg/ha 50 کود سولفات پتاسیم و kg/ha 2 اسید هیومیک از نظر غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم برگ تفاوت معناداری مشاهده شد. با مصرف سولفات پتاسیم تفاوت معناداری در میزان عملکرد دانه مشاهده نشد ولی کاهش معناداری در غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم برگ وجود داشت. بین سطوح محلول‌پاشی برای تمامی صفات به‌جز غلظت پتاسیم تفاوت معنادار مشاهده شد. محلول‌پاشی سیلیکات پتاسیم بیشترین تأثیر را بر عملکرد دانه داشت و باعث افزایش معنادار آن در مقایسه با مصرف اسید آمینه و نانوکود روی شد. محلول‌پاشی اسید آمینه باعث افزایش غلظت نیتروژن و پتاسیم برگ‌ها شد. محلول‌پاشی اسید آمینه و نانوکود روی، بیشترین تأثیر را در افزایش غلظت فسفر و روی برگ داشتند. در شرایط دور آبیاری 9 روز، مصرف اسید آمینه و سیلیکات پتاسیم به صورت محلول‌پاشی می‌تواند باعث افزایش غلظت پتاسیم برگ‌ها شود و در این شرایط، مصرف سیلیکات پتاسیم باعث افزایش غلظت روی برگ‌ها شد. بنابراین، برای بهبود عملکرد و تغذیه گیاه لوبیا در شرایط تنش خشکی می‌توان از محلول‌پاشی نانوکود روی، اسید آمینه و سیلیکات پتاسیم استفاده کرد.