تأثیر غلظت‌های بالای دی‌اکسیدکربن در بسته‌بندی با اتمسفر اصلاح‌شده بر کیفیت خرمای رقم سایر

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار، دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار دانشگاه تربیت مدرس

4 عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی

doi
چکیده

هدف از این تحقیق تعیین تأثیر بسته‌بندی با اتمسفر اصلاح‌شده (MAP) حاوی درصد بالای دی‌اکسیدکربن بر کیفیت خرمای رقم سایر بوده است که می­تواند جایگزینی مناسب برای متیل­بروماید باشد که به دلیل تاثیرات زیانبار آن بر سلامت بر لایۀ ازن، بر اساس پروتکل منترال تا سال 2015 کاربرد آن در همۀ کشورها ممنوع خواهد شد.  ترکیب­های مختلف گازی شامل 85 درصد دی‌اکسیدکربن + 3 درصد اکسیژن + 12 درصد نیتروژن، 75 درصد دی‌اکسیدکربن + 12 درصد اکسیژن + 13 درصد نیتروژن، و 34 درصد دی‌اکسیدکربن + 37 درصد اکسیژن + 29 درصد نیتروژن به داخل بسته­های سلوفانی تزریق شد.  نمونۀ شاهد در بسته‌های سلوفانی محتوی هوای معمولی نگهداری شد که به طریق معمول حرارتی درز­بندی شده بودند.  بسته­ها در دو دمای 4 و 30 درجۀ سانتی‌گراد نگهداری و بعد از 30، 60، 90، و 150 روز آزمایش شدند.  صفات مورد آزمون شامل زنده‌مانی شپشۀ دندانه­دار، تعداد پرگنه­های کپک و مخمر،pH، فعالیت آبی،درصد تغییر رنگ، و شکرک‌زدنبا استفاده از طرح فاکتوریل در قالب کاملاً تصادفی با سه تکرار تجزیه و تحلیل شدند.  بیشترین تعداد حشرۀ زنده و پرگنۀ کپک و مخمر در نمونه­های شاهد نگهداری‌شده در دمای 30 درجۀ سانتی‌گراد­ و کمترین تعداد در بسته‌های حاوی 85 درصد دی‌اکسیدکربن+ 3 درصد اکسیژن + 12 درصد نیتروژنپس از 150 روز مشاهده شد.  کمترین مقدار pH در بسته­های حاوی 34 درصد دی‌اکسیدکربن + 37 درصد اکسیژن + 29 درصد نیتروژن مشاهده شد.  نمونه‌های نگهداری‌شده در دمای 30 درجۀ سانتی‌گراد­، نسبت به 4 درجۀ سانتی‌گراد­، pH کمتری داشتند.  فعالیت آبی در همة نمونه‌ها کاهش یافت.  تغییر رنگ در نمونه‌های نگهداری‌شده در MAP با غلظت گاز دی‌اکسیدکربن بالا تفاوت معنی‌داری با نمونه‌های شاهد نداشت و تنها به مرور زمان این اثر معنی‌دار ارزیابی شد (05/0>p).  نتیجة افزایش غلظت دی‌اکسیدکربن، کاهش معنی­دار درصد شکرک­­زدن بود به طوری که کمترین درصد شکرک‌زدن با نمونه‌های بسته‌بندی‌شده با 85 درصد دی‌اکسیدکربن + 3 درصد اکسیژن + 12 درصد نیتروژن مشاهده شد (05/0>p).  به­طور کلی، با اعمال بسته‌بندی تحت اتمسفر اصلاح‌شده حاوی 85 درصد دی‌اکسیدکربن + 3 درصد اکسیژن + 12 درصد نیتروژن در 4 درجة سانتی‌گراد بهترین نتایج از نظر حشره­زدایی و نگهداری خرمای رقم سایر به دست آمد.