فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درک تعامل پیچیده میان توزیع عناصر کمیاب گرانبها (طلا، نقره و پلاتین) و سینتیک رشد بلور در زمین‌شناسی اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این پژوهش عوامل موثر بر مشارکت عناصر کمیاب، به‌ویژه طلا، طی رشد همبافتی بلور آرسنین‌پیریت به‌طور موردی در کانسار طلای یگانلی-2 (شمال‌ تکاب) توسط فناوری‌های الکترونی- اتمی مورد واکاوی قرار گرفته است. طبق شواهد میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM)، باندهای روشن غنی از آرسنیک (بیش از 3 گرم در تن) با ضخامت 10 نانومتر حاوی عناصر کمیاب ناهمگن دیگر (نظیر عناصر Cu، Sb، Pb و Tl) هستند. بر اساس مطالعات توموگرافی کاوشگر اتمی (APT)، توزیع این عناصر ناهمگن در باندهای روشن غنی از آرسنیک به شکل جزیره‌ای، سازگار با الگوی رشد Stranski-Krastanov می‌باشد که با فاصله از این باندها، رشد همبافتی در نتیجه پالس‌های متناوب و کوتاه سیال گرمابی توسعه یافته است. طبق مطالعات، ایجاد آشفتگی شبکه بلوری آرسنین‌پیریت ناشی از تمرکز آرسنیک، منجربه افزایش جذب سطحی فلزات کمیاب و ظهور ناخالصی‌های "بدون ساختار" به‌ویژه در نقص‌های بلوری شده است. در مجموع، طبق شواهد بافتی- شیمیایی در مقیاس نانومتر از یک بلور آرسنین‌پیریت می‌توان گفت سینتیک رشد بلور و تعامل پیچیده آن با سیال گرمابی در حال تعادل نقش مهمی در توزیع و تمرکز طلا دارد که می‌تواند به‌عنوان یک رهیافت اکتشافی در مقیاس کانی‌شناسی مورد توجه قرار گیرد.